Familiebedrijven: de Kracht van Altena

Werken aan je eigen geluk is best een goed idee. Dan kun je ook anderen gelukkig maken. Ik schreef het boek Streekgenoten (oplage 3000) en maakte velen gelukkig, want het verleden dreigt als een mist te verdwijnen. Ondernemers vroegen mij een boek te maken over familiebedrijven. Altena leeft dankzij familiebedrijven. Onze geschiedenis begon met keuterboertjes zonder mestoverschot, fosfaat en stikstofuitstoot. In het zweet des aanschijns kwamen de techneuten. Zo ontstonden hightechbedrijven met nationale allure, zelfs internationale allure.

Mieke van den Heuvel begroet klanten in haar streekwinkel. Foto Frans Jan Fortunati

Ik ging natuurlijk op bezoek bij de bakermat van Altena: de boeren. Altijd een warme ontvangst, zo ook bij de kaasboerderij in Genderen, de familie Van den Heuvel. Van melkveebedrijf tot brede boer met koeien, kaasmakerij, streekwinkel, boerenzolder voor bruiloften en partijen, B&B in de voormalige boerderij van Laura Leijser. Ze doen hun best voor natuurinclusieve landbouw, het nieuwe boeren. Goed bezig.

Het boek telt minimaal 20 familiebedrijven. De Kracht van Altena. Quasar Holland, Damen Drukkers, Landbouwbedrijf Straver, Iveco Schouten, Hakkers, Schouten Europe, Werkina, Kwetters Eieren, P. van der Nat, PT Creations, De Lange Hoeve, The Dutch Nightcrawlers, Altena Potatoes, Zwaluw Reizen, Van Noorloos Cascobouw, De Waal Machinefabriek en Scheepstechniek, W. Timmermans & Zn, Van den Bergh & Co, ARA Group, Altena Kennispoort.

Presentatie half november bij Iveco Schouten. Winkelprijs 30 euro. De gemeente Altena geeft de glossy cadeau als relatiegeschenk. Strik eromheen, kerstgeschenk.  

Is wonen aan de Maas een misdaad?

Uiterwaard aan de Maas. Scheepssloperij 1948. Niemand protesteerde. Kruiwagenfabriek. Niemand protesteerde. Villafabriek. Niemand protesteerde. Schroothoop caravanstalling. Niemand protesteerde.

De schroothoop van Villaforte. Foto Piet Hartman

Nieuwbouwplan Op ‘t Loef. Bezwaarmakers uit de vesting Woudrichem vinden dat nieuwbouw het unieke uitzicht met de Nieuwe Hollandse Waterlinie aantast. Een misdaad noemen ze het… Ze willen een respectvolle ontwikkeling van de schroothoop. Dat betekent zoiets als het opruimen van de schroothoop inclusief De Klerk. Kost drie miljoen, schat ik. Wie gaat dat betalen? Niemand vermoed ik. Zelfs de miljonairs uit de vesting niet. Dan blijft die schroothoop nog eeuwen liggen. Past helemaal bij de Nieuwe Hollandse Waterlinie en het schone uitzicht. Nooit in Parijs geweest zeker. Daar staan de modernste gebouw rond de Notre Dame. Nooit naar de nieuwbouw van Woerkum gekeken zeker. Ik bedoel de nieuwbouw bij de Koepoort. En die droefenis staat ook nog in het schootsveld van de NHW.

Bouwplan Bouwlinie.

De enige oplossing op dit moment is (duurzame) woningbouw, een initiatief van projectontwikkelaar Bouwlinie en Bouwbedrijf  Tankens. Vooruit, die toren aan de Maas mag wel een meter lager. En in 1995 stond het industrieterrein van Fort Bouw onder water. Puntje van aandacht. De gemeenteraad is zo verstandig geweest de woningbouw (100 huizen) goed te keuren. Het liep storm, want wie wil er niet in het Manhattan aan de Maas wonen? Ik pleit ook voor een insectenhotel midden in de waterwijk. Te sponsoren door bezwaarmaker Progressief Altena. De Raad van State doet uitspraak.

Buitenlands legertje legt glasvezel aan

Het buitenlandse legertje graaft in de Buitendijk. Foto Piet Hartman

Nederland telt 240.000 arbeidsmigranten, een schatting. Cobouw meldde dat we dringend vaklui uit de Oekraïne nodig hebben. Hakkers Werkendam heeft Poolse en Roemeense lassers in dienst. PT Creations Aalburg bosjes werklustige Poolse vrouwen. Altena krijgt glasvezel in het buitengebied, maar zonder buitenlanders geen meter. Voor mijn huis stond een legertje werkers op de dijk. Met een kraantje, spaden en pikhouwelen. Ik bracht koffie, thee, koeken. Dat deden we thuis vroeger ook, een beetje aardig zijn voor de werkers onderweg.

Chef Glasvezel bleek een Turkse meneer uit Den Haag te zijn. De chef gaat nooit meer terug naar Turkije. Hij verdient hier geld als water, zei-ie. Het minimumloon in Turkije bedraagt 325 euro. Per maand! De meeste Turken en Syriërs werken daar zwart voor 200 euro, per maand. Het vrolijke legertje kwam uit Polen, Roemenië, Bulgarije, Afghanistan en Eritrea. Je zal thuis maar 1 of 2 euro per uur verdienen. Volgens Chef Glasvezel verdienen ze (sommigen) 5 euro zwart per uur. Een uitzendbureau met brievenbusconstructie, zoiets. Nederland telt 330.000 werklozen en 400.000 bijstanders. Groot leger. Die hebben geen vak geleerd, of psychische/lichamelijke klachten of zijn liever lui dan moe. Zonder dit buitenlandse legertje geen meter glasvezel in Altena.

https://denieuwemaan.ntr.nl/vrijheid-is-wanneer-de-ander-jouw-spiegel-mag-zijn/

Piet van Vugt geeft masterclass

Topondernemer Piet van Vugt gaf een masterclass. En dat in het energieneutrale OVO-gebouw te Oudendijk. Kon ik het allemaal volgen? Eigenlijk niet… Wonderkind Piet van Vugt werd geboren in Giessen. Via de lts, mts en hts belandde hij op de TU Eindhoven. Be a gamechanger! Doe waarin je goed bent. Het IT-wonderkind woont op het kasteel van Nieuwendijk en maakt af en toe een wandeling om bij te komen van de digitale emoties – we groeten elkaar. Hij overspoelde zijn gehoor met adviezen. Maak een keuze waarin je goed bent, durf de rest los te laten en zorg dat klanten fans van je worden. Geef elke dag of elke week een bos bloemen cadeau. Dan mag je fouten maken…

Wonderkind Piet van Vugt werd CEO van IT-dienstverlener Nobel en gaf onderricht aan de medewerkers van gigant Pink Elephant. Daar werkte hij nieuwkomers (teamplayers zijn belangrijker dan professoren) zelf een paar dagen in. Wie geen fouten durfde te maken, had een probleem met tegendenker Piet. De serial entrepeneur boert nu naar zeggen buitengewoon met 28 bedrijven. Van IT tot wine & food en leisure. Hij vliegt de wereld over (minpuntje) en blijft zo onder de radar in Altena. Gamechanger Piet had een prachtig verhaal over zeezout. Dat kost 5 cent per kilo inkoop en gaat naar de winkel 800 keer over de kop. Dankzij een mooi flesje en een hallucinerend etiket.

Innovatie? Een lastig verhaal. De mensen wilden snellere paarden, maar Henri Ford verzon de auto. Innovatie gaat vaak stuk door gebrek aan discipline… Is een winkel in de vesting van Woerkum een doodlopende weg? Welnee, alles wordt digitaal, maar je moet face-to-face beleving bieden. Kasteelheer Piet vertelde en passant dat vijf klanten in Altena een wijnkelder van een miljoen bezitten… Rendement 18 procent. Huh? Blockchain zal meer invloed op de wereld hebben dan internet. Dat begreep ik weer niet. Gamechanger Piet pleitte voor het merk Altena. Laten we basic beginnen met PietTalks. We rijden Piet rond in een heuse koets. Dat zal de boerenzoon waarderen. 

Ik zag een paar dagen later het tv-programma Buitenhof met Quote-hoofdredacteur Sander Schimmelpennick. Hij zei dat de zakenelite aan sociale armoede lijdt. Wat heb je aan een miljoen als de aarde in brand staat? Het boek heet: Elite gezocht. Een midscheepse aanval op de tunnelvisie van de rijken waar ook ter wereld.

 
https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/quote-hoofdredacteur-en-de-dominee-van-de-zuidas-willen-een-betere-elite~b047a490/

Joan Hanegraaf vecht tegen fout gedrag, de plastic soep en moet vergroenen

Joan Hanegraaf, winnaar van de BizAwards Altena 2017, heeft het zwaar te verduren. De algemeen directeur van Oerlemans Packaging, de grootste werkgever van Altena met fabrieken in Genderen en Giessen (250 werknemers), moet veel uitleggen.

Joan Hanegraaf geeft een rondleiding aan het team van BizAwards Altena. Foto Piet Hartman

De Europese Commissie en het kabinet willen het wegwerpplastic (bekers en bordjes bijvoorbeeld) gaan verbieden. Coca Cola heeft 128 miljard plastic flesjes per jaar nodig. Waar blijven die? Neem, om dicht bij huis te blijven, het plastic afval op de strandjes van Woercum en Veen. ‘Dat ruimen ze maar op’, denkt het volk van tegenwoordig. Een groep Alblasserwaarders heeft de Plastic Guerrilla in het leven geroepen om het zwerfvuil op te ruimen. Het is vooralsnog dweilen met de kraan open. De (plastic) afvalberg groeit en groeit. Een deel wordt gerecycled, een deel komt terecht in de verbrandingsoven, een deel wordt begraven, een deel wordt gratis geloosd in zee, de afvalmaffia. Joan Hanegraaf moest in Nieuwsuur opdraven, als voorzitter van de kunststofbranche, om de routekaart naar verduurzaming uit te leggen. Hij belde me op en ik luisterde naar zijn ergernissen.

“Ik mocht van moeder he-le-maal niks op straat gooien. We kampen nu met een gedragsprobleem. Alles mag! Waarom hebben Singapore, Canada en Japan geen zwerfafval? Lik-op-stuk met torenhoge boetes. Maar dat kost de politiek stemmen. De politie mag niks meer! Eén keer een klapje en gedonder. Hoe moeten we kunststof recyclen als we het niet terugkrijgen? Ook elders in de wereld smijten ze alles weg, want de straatvegers ruimen het wel op. Neem de heilige rivier Ganges. Ze pleuren er alles in! De regering van India is bezig met een grote schoonmaak en gedragsverandering. Landen rond de Middellandse Zee duwen vuilnis met een bulldozer het water in… GroenLinks scoort wat mij betreft, want we móeten verduurzamen, en rap. Statiegeld is een oplossing. Zodra plastic afval geld oplevert, wordt het een economisch model. Dan gaan we oprapen en inleveren, dat geldt zeker in Afrika. Maar de onzichtbare microplastics zijn eigenlijk een veel groter probleem. Ze zitten in fleecetruien, tandpasta en shampo. Ze komen terecht in de oceaan en worden gegeten door vissen. En zo komen ze in de mens terecht. Ze zijn nog steeds niet verboden. Multinationals hè. Laffe hap, de politiek. Maar we móeten vergroenen, anders bestaat het bedrijf over tien jaar niet meer.”

Oerlemans Packaging (zes bedrijven met een omzet van 200 miljoen) produceert al vanaf 1992 bioafbreekbare land- en tuinbouwfolie op basis van maiszetmeel. Joan Hanegraaf  laat in Giessen de ‘groene’ plasticfabriek van de toekomst bouwen met plastic op basis van rioolslib bijvoorbeeld.

 

 

Bedrijvenpark Kop van Brabant: geen goudmijn, geen nachtmerrie

Het glas werd geheven op bedrijvenpark Kop van Brabant. Bruto 50 hectare in de buurt van Fort Bakkerskil. Laat nou net het grote bestuur de Nieuwe Hollandse Waterlinie op de Werelderfgoedlijst van de Unesco willen zetten. Een knalplan, maar dan mag je geen bedrijvenpark in het schootsveld bouwen, hebben hoge ambtenaren besloten. De A27 dwars door de grachten van Fort Altena? Foutje, bedankt.

Bresc, het eerste bedrijf op de Kop van Brabant. Foto Piet Hartman

Zodoende mag fase 1 (30 hectare) doorgaan en fase 2 (20 hectare) moet worden afgeblazen. De financiële gevolgen? Rob Joosten rekende het voor me uit (raadsvoorstel veuls te ingewikkeld). De 50 hectare zou de gemeente Altena 9 miljoen winst (kassa) hebben opgeleverd. Het wegvallen van fase 2 betekent een schadepost van 2,8 miljoen waarvan de provincie 2,5 miljoen voor zijn rekening neemt vanwege de afwaardering van bouwgrond tot agrarische grond. Raadslid Shah Sheikkariem van Altena Lokaal deed nog een ernstige poging om de provincie te verzoeken 2,8 miljoen te betalen, maar niemand viel hem bij. De stand van zaken? Iedereen riep ach en wee tijdens de crisis. De Kop van Brabant zou geen goudmijn, maar een nachtmerrie worden. Crisis voorbij, het park loopt vol: drie kavels verkocht, negen kavels gereserveerd, resteert 4,5 hectare.

En dan? De Bruine Kilhaven is vol. De Rietdijk-Oost-Oost nog een lap. De Veense Steeg ook. Gorinchem-Noord dan. Voorwaarts mars. Zijn er arbeidsmigranten nodig?

Huis van de Toekomst staat in Dussen, een gasloos streekproduct

Eindelijk. Het Huis van de Toekomst. Dat staat in Dussen. Dankzij doordouwer en uitvinder Jaap Smits van Aeti Duurzame Energie. Jaren geleden vertelde hij over zijn droom. Een bouwdroom zonder CO2.

Zonnekoning Jaap Smits. Foto Piet Hartman

Dat lukt nooit, dacht ik. De bouw is veel te behoudend. Elke keer weer een oud plan uit de la. Ik zag een grote advertentie van makelaar Martijn Paans. Een reteslechte advertentie. Geen woord over Het Huis van de Toekomst. Niettemin liepen er opgewonden mensen door het huis en ik ook. Het Huis van de Toekomst, een modelwoning; ontwerp Jaap Smits, ontwikkeld door Architraaf Aalburg, bouwer Tankens Andel.

Een streekproduct! Zongericht, met zonnepanelen, vloerverwarming, luchtwarmtepomp, drievoudig glas. De energiefabriek houdt stroom over, zeg 200 euro per maand. Die stroom kan ook opgeslagen worden in (aangeschafte) batterijen. Een paar cijfers: het huis kost 3 ton, exclusief keuken en sanitair; met 400 m2 grond 160.000 euro (400 euro m2, kassa Werkendam). Subsidie 20 mille via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Rabobank verschaft een groenhypotheek van zeg 4,5 ton tegen 1,5 procent (het rijk subsidieert 0,5 procent), tien jaar vast. Al met al zijn de lasten 500/600 per maand. Hoera! Goeie grutjes! Hiephiep! Niet te geloven! Mijn dochter betaalt 700 euro voor een studiohok in Breda. Kan dit huis ook in Sleeuwijk worden gebouwd? Jawel, mevrouw.

Op naar het gasloze Huis van de Toekomst. Met dank aan Jaap Smits: dromer, dominee, doordouwer. CdK Wim van de Donk wil het huis openen. Op den duur komt een huis uit de 3D-printer, zei een whizkid tegen me. Ik klapperde met mijn oren. Bouwvakkers zijn dan overbodig, behalve voor de montage, zei-ie. Ehhh fusieraad Altena, ga eens kijken in het ambitieuze Almere, zoneiland met waterwoningen.

www.zongerichtbouwen.nl

 

Opbeurend bericht uit Werkendam; dieselelektrisch containerschip

De Bon Jovi. Foto Phil Nijhuis/Trouw

Wie niet overtuigd is van global warming, is blind. Dat zei de blinde zanger Stevie Wonder. We schrikken van geritsel in de struiken, maar de sluipmoordenaar global warming zien we niet. Hebben ouderen het recht hun kop in het zand te steken? Onze way of life is ziekmakend voor alles wat groeit en bloeit. Vergroenen is een must! De landbouw moet vergroenen. Volgens een onderzoek van Natuur en Milieu moet het aantal koeien en varkens met 40 procent omlaag. Dat scheelt een hoop stront en dode weilanden. Maar het gaat over boerengezinnen, hè. De bouw moet vergroenen. Gasloos bouwen is de toekomst. Kost 20 mille per huis, so what? De energierekening kost nul. Waarom kondigt de nieuwe gemeente Altena geen gasloos en zongericht bouwen voor nieuwe wijken aan? Voorbeelden genoeg in Nederland. Jaja, speerpunt, de brede scholen in Werkendam en Sleeuwijk krijgen 660 resp. 380 zonnepanelen.

De scheepsbouw moet vergroenen. Een opbeurend bericht uit de Werkendamse haven. De Concordia Group heeft een containerschip laten bouwen dat dieselelektrisch vaart. Een grote stap voorwaarts, volgens Weekblad Schuttevaer en Dagblad Trouw. De Bon Jovi vervoert 600 miljoen flesjes bier per jaar voor Heineken tussen Alphen aan den Rijn en Rotterdam. De bierbrouwer wil naar een CO2-uitstoot van nul. Het volgende groene schip met groene flesjes zou best eens op een waterstofcel kunnen varen.

De powervrouwen van Altena, zonnebloemen in de polder

De powervrouwen van 2017: Autje van der Lee, Monique van Delzen, Lida Spuijbroek, Anne-José Haaksema en Jantine Vos. De bolide is van Ferdy Vos. Foto Fientje Bax

Voor de vijfde keer de Topvrouwverkiezing van Altena. Een powervrouw kleedt zich niet frivool. Al helemaal niet met een decolleté. Zeker niet hysterisch in Chanel. Ik was erbij en onder de indruk. Waar is de tijd gebleven dat de vrouwen van Altena barende, bezemende en bakkende boerinnen waren? De topvrouwen kwamen per limousine. Dan de rode loper. Daarna het applaus van zeker honderd uitgelaten Aalburgers. Plus een handjevol kijklustigen uit Woudrichem en Werkendam. Na een knuffel van burgemeester Naterop, schreden ze op high heels het gemeentehuis binnen.

De high heels van Sylvana zal ik nooit vergeten.

De high heels van Sylvana de Backer zal ik nooit, maar dan ook nooit vergeten. De vijf genomineerden presenteerden zich moeiteloos met een vlog. Lida Spuijbroek, Monique van Delzen, Jantine Vos, Autje van der Lee en Anne-José Haaksema. De waakzame politici Wijnand van der Hoeven (rode strik), Renze Bergsma (nederige koning) en Roland van Vugt (wonderboy) hadden rode oortjes. CDA-prominent Madeleine van Toorenburg deelde complimenten uit. “Klagen helpt niet. Haal alles uit jezelf. De talenten die willen groeien, staan op het podium”, zei ze en iedereen joelde als bij een tranceconcert van Armin van Buuren.

GeenStijl doet aan vrouwenvernedering. Altena doet aan vrouwenverheffing. De vijf topvrouwen van vijf enerverende verkiezingen op een rijtje: Marianne Koorengevel (Maropol) 2013, Leny van der Ham-van Dijk (Centrum 20-80learning) 2014, Ruth Huisman-de Graaf (De Klerk) 2015, Martine Beijer (Aquarius Sanitair) 2016 en Anne-José Haaksema (Matchability) 2017. En dan te bedenken dat een man (ik) aan de basis mocht staan van de Topvrouwverkiezing. Tijdens bezoekjes aan de Open Coffee Altena van Cor Spek zag ik veel vlot gekapte, modieuze, springlustige vrouwen. Hallo! Ik schreef een serie voor mijn blog. Tijdens een gesprek met Fientje Bax begon het feestje. We wilden de ondernemende vrouwen zichtbaar maken. Verder alle credits voor Fientje, de fanatiekste en creatiefste van allemaal. De vrouwen van Altena komen eraan! Zonnebloemen in de polder! Betoverende vuren! Hiephiep!

Denker Kommer Damen, van 9 naar 9000 werknemers, viert 90-jarig bestaan

De Damen Family: mister Kommer Damen en zijn kinderen, vlnr Bear, Annelies, Rose en Arnout, allen werkzaam bij het bedrijf. Foto Damen Shipyards

De lage olieprijs, en de crisis in de offshore, noodzaakt Damen Shipyards, de grootste scheepsbouwer van Nederland, hoofdkantoor Gorinchem, om in binnen- en buitenland capaciteit af te bouwen. De scheepsbouwer meldde kort geleden 150 banen bij reparatiewerven in Nederland te zullen schrappen. In een toelichting op de jaarcijfers 2016 zei CEO René Berkvens tegen het Financieele Dagblad dat het bij buitenlandse werven om enkele honderden, grotendeels flexbanen gaat.

Het bouwen van scheepjes begon in 1927 met de broers Jan en Rien Damen. Kommer Damen nam het bedrijf in 1969 over met 9 werknemers en ontpopte zich als een strategisch denker. Damen Shipyards Group heeft in Nederland 3000 werknemers en wereldwijd 9000, totaal 33 werven. Marktherstel is nog niet in zicht, de prijzen staan onder druk, maar windenergie kan een nieuwe inkomstenbron worden. Superjachtenbouwer Amels draait wel goed. Damen Shipyards boekte in 2015 een recordomzet van 2,1 miljard met een winst van 73 miljoen. In 2016 bedroeg de omzet 1,8 miljard met een winst van 30 miljoen.

De orderportefeuille is ‘redelijk gevuld’ met 2,75 miljard. Het 90-jarig bestaan van de Damen Family wordt uitgebreid gevierd. Daar staat bestuursvoorzitter Kommer Damen garant voor. Felicitaties van de overkant en behouden vaart voor de grootste werkgever van onze streek.

PS Damen Shipyards maakt ook gebruik van B&B Fort Bakkerskil.

http://damen90.com

Het werfje van de broers Jan en Rien Damen aan de Merwede in Hardinxveld-Giessendam.