Marieke Rijneveld: Onverwerkte rouw heeft de stank van gier

Reinie Melissant-Briene, de burgemeester van Gorinchem, was tijdens het carnaval verkleed als Jacoba van Beieren. Leeft de geest van Jacoba voort in Reinie? Ik vermoed dat Reinie eeuwige opwinding veroorzaakt. Op Facebook zag ik de oproep dat wethouder Arjen Rijsdijk zich moest verkleden als Karel de Stoute. Deze verkleedpartij zou het begin van de inspirerende film Diva Jacoba (liefde & verraad) kunnen zijn. Hup blieken, hup!

Regelmatig jubel ik over de geneugten van het platteland. Geen kapsones, hand aan de ploeg, desnoods bidden om kracht. Praten over koeien, natuurlijk, maar over pijn en dood, niet echt. Dood is dood, zeiden ze vroeger tegen mij. In dagblad Trouw en de Volkskrant stonden indrukwekkende artikelen over Marieke Lucas Rijneveld (Nieuwendijk, 1991). Op 31 januari verscheen haar debuutroman De avond is ongemak. Ze kreeg lovende recensies over de schrijnende terugblik op haar jeugd. Marieke verloor haar broer door een verkeersongeluk toen ze drie was. Het was net voor Kerstmis en de boerderij vulde zich met huilende mensen. Marieke probeerde haar gelovige ouders te troosten, iedereen te troosten, tranen te wissen. ‘Er werd niet over verdriet gesproken, terwijl dat altijd aanwezig was. Onverwerkte rouw is zoiets als de stank van een dagje gieren die overal in gaat zitten’, zei ze recht uit het hart in Trouw. Kon ze maar in Sesamstraat schuilen. Op het Altena College werd ze gepest – was Marieke een meisje of een jongen? Ze kreeg anorexia en raakte uitgeput.

Ze besefte dat ze afstand moest nemen en verhuisde naar Utrecht. Wie ben ik? Wat wil ik? Wat beteken ik voor mijn naaste? Marieke nam de belangrijkste levensvragen mee. ‘Wij kenden alleen de oogst van het land, niet die in onszelf.’ Het Altena College heeft de stille nood op het platteland begrepen en rouwverwerkingsgroepen in het leven geroepen, want onverwerkte rouw heeft de stank van gier.

PS Marieke heeft niet op het Altena College gezeten, maar op het Prinsentuin College.

Column stond zaterdag 17 februari in AD Rivierenland. 

Ga die krengen eens opvoeden…

Hij groeide op met de Soos en de Put. Jan van Mersbergen woont in Amsterdam en is een gerespecteerd schrijver geworden. Rector Gijsbert van der Beek van het Altena College interviewde hem. Een boeiend gesprek, twee boerenzoons met dezelfde taal, een dikke voldoende. Een kloof tussen het grachtengordelgeneuzel en de kleikinderen zo bleek. Highlights van het Woerkums Literair Café in de Teerkamer, 2 februari.

Gijsbert en Jan, twee boerenzoons.

  • Ik dronk vier biertjes per uur in de Soos. We zaten ’s zomers vaak bij de Put. Vrienden, een biertje, een gevoel van vrijheid. Dat verwerk ik in mijn nieuwe roman. Ik hou van barmhartige boeken, boeken met hoop.
  • Plattelanders praten niet zo. Veel boeren lijden armoe en willen er niet over praten. Laten we gedenken is het credo, maar in Limburg huilen ze één dag met elkaar en gaan carnavallen, een soort loutering, dat is beter.
  • Ik ben een vrij strenge opvoeder. Het onderwijs mag best steviger, maar scholen zijn bang van de sociale media. Het valt me op dat kinderen niet luisteren. Sommige kinderen zijn totaal onhandelbaar. Zullen we een boekje gaan lezen? Gegil! Ik haal mijn dochter van school en sta op het schoolplein met allemaal vrijgevochten dames. Ze wilden de aanstelling van een juf tegenhouden, te jong. Ga die krengen eens opvoeden, zei ik. Amsterdammers denken alleen maar in juridische stappen. Dat woord kunnen ze in Almkerk niet eens uitspreken. Amsterdam slaat door, hoewel er veel toezicht is. Almkerk had genoeg aan 1 agent, Meerman.
  • Ik ga graag naar het boekenbal, een feestje. Een paar schrijvers zijn hautain, de jonge garde niet. Ik wil 1 keer per jaar een thriller schrijven, lekker vlot. Een roman is een pan soep met wat autobiografische elementen. Ik denk na hoe mensen samenleven, daar kun je over praten, dat is belangrijk, maar dat telt niet in Amsterdam. Maar juist daar kan ik me ontwikkelen als schrijver.

WLC verlicht Altena. Joechee!

Foto Joris van Drooge, Mooi Woudrichem

De Koning feliciteerde in zijn kersttoespraak het 25-jarig Woerkums Literair Café en de Verlichting die daar schijnt. Joechee! Joechee! Joechee! Tommy Wieringa, Heleen van Royen, Bas Heijne niet gehoord? Een gemiste kans. Voor wie nog nooit, maar dan ook nog nooit een inspirerende bijeenkomst van WLC in de Teerkamer heeft bezocht… Kom uit uw polderkot en scherp de geest bij de rest van het programma. Omdenke! U sijt wellecome.

24 januari, 19.30 uur voorleesfeest 7 basisscholen onder leiding van Lizzy van Pelt.

2 februari, 20.30 uur Jan van Mersbergen (groeide op in Almkerk).

17 maart, 20.30 uur de Belgische ster Griet Op de Beeck, Martinuskerk.

15 april, 16.00 uur Literaire Liefdes & Gorcumse Literatuurprijs.

26 mei, slotfeest Letteren op Loevestein, met o.a. Adriaan van Dis, zie www.letterenoploevestein.nl

Entree 15 euro, donateurs betalen 35 euro per jaar en hebben gratis toegang, behalve op Slot Loevestein. Info en reserveren: Nolda Egberts, woerkumsliteraircafe@outlook.com

 

 

Topcolumnist Bas Heijne belicht de bezorgdheid, de boosheid en de woede

TopColumnist Bas Heijne van NRC Handelsblad analyseerde in een uitverkocht Woerkums Literair Café het onbehagen in Nederland. Onbehagen over immigratie en de (groeiende) intolerantie van de islam, onbehagen over Den Haag en Brussel, onbehagen over de (media)kloof tussen de grachtengordel en de polder. We laten ons de les niet lezen. Liefst 5000 PVV-stemmers in de bijbelgordel.

De grote en de kleine columnist.

Het SCP presenteerde toevallig het rapport dat de meeste Nederlanders gelukkig zijn. Kanttekening: Het gaat goed met mij, maar niet met ons. Originele denker Bas Heijne presenteerde helaas geen oplossing, geen tienpuntenplan. Sommigen gingen teleurgesteld naar huis. Wel een tamelijk helder beeld van een ingewikkelde wereld. Trump die het klimaatprobleem verwerpt. “See outside, the snow.” Mark Rutte die 1000 euro beloofde. Doe normaal of pleurt op, schreef-ie. Ruttes grote leugen, volgens Bas Heijne. Dijsselbloem die riep dat elke euro voor Griekenland wordt terugbetaald. Slaaf van ECB en IMF. Het vermoeden dat het kabinet zijn oren laat hangen naar de multinationals – afschaffen dividendbelasting. De kiezer is niet gek! Bezorgde, boze en woedende burgers. Vooral op Twitter. Een woedend clubje volgens Rutte. “De tegenstellingen worden nog erger, ik ben niet optimistisch, maar er is geen reden om bij de pakken neer te zitten. We dienen te praten met mensen met wie we het niet eens zijn. Of zoals Aboutaleb  in Rotterdam zegt: we zijn een gemeenschap van waarden en als je die waarden totaal afwijst, kun je beter vertrekken.”

Wie vertrekt er uit dit luilekkerland? Ik vroeg hem of we hier salafistische getto’s met shariaraden kunnen verwachten. Net als in Molenbeek, Londen en Stockholm. Steeds meer moslims gaan terug naar 700, berichtte Nieuwsuur. Het moet niet gekker *kuch* worden. Staan de verlichting en de kerstboom op de tocht? “De Nederlandse aanpak is pragmatisch. De autoriteiten zitten er direct op, voor zover ik kan beoordelen”, zei Bas Heijne. Het onbehagen bleef. Is praten met salafisten niet zinloos? Enne: vrijheid van godsdienst. De politiek lost dit niet op.