Bedrijven willen windmolens kopen, zeg daar maar eens nee tegen

Ik ben dol op Friesland. Elke zomer fiets ik langs de dorpsmolen, een windmolen, sinds 1994, van Reduzum, bij Leeuwarden. Het dorp is gek op de windmolen, want de opbrengst vloeit in de dorpskas. Niet geheel onverwacht kwamen er windmolens uit de lucht vallen in Altena. Waterschap Rivierenland bood grond langs de Bergsche Maas aan voor vijf windmolens. Een cadeautje, volgens deskundigen.

Het droomhuis van Jaap Smits aan de Bergsche Maas. Het waterschap biedt rechts grond aan voor vijf windmolens. Op de achtergrond de Amercentrale. Foto Piet Hartman

Maar de Peerenboomse buurt liep te hoop. “Als er geen draagvlak is, doen we het niet,” zei heemraad Hennie. Waarom protesteert de buurt niet tegen de Amercentrale? Dag en nacht een wolk van CO2 en giftige stoffen. In onze longen, op onze krootjes, op onze bieten. Kuch. Kanker. De moderne mens houdt van schone schijn. Het gevecht tegen de windmolens begon. Een buurtbewoner bood een ‘eerlijke’ draagvlakmeting aan. Géén draagvlak in de buurt. Heemraad Hennie kreeg het er warm van. Einde windmolens, allemaal naar huis? Heemraad Hennie draaide bij, want geen draagvlak in de buurt betekent niet dat het idee niet kan doorgaan, zei ze. Verkeerde route? Lokale reus Peter Ribbers (teuge) mopperde en verliet bozig de zaal. “We worden misleid, we worden misleid,” toeterde hij. Ik zag droomhuisbouwer Jaap Smits in de gordijnen – begrip, begrip. Heemraad Hennie kreeg het bloedheet. Overleg. Overleg.

Amercentrale, sinds 1952. Foto Piet Hartman

“Een aanfluiting die meting,” zei een gepensioneerde boer in de zaal. Het bleek buurtbewoner Rini van der Westen te zijn. Ingezondenbrievenschrijver Altena Nieuws, plaag voor de Werkendamse politiek, Lokaalbelang in het bijzonder, vóór windmolens, geen zonnepaneel op het dak. Ik vond het een mistig gedoe over het draagvlak. Wat heet: draagvlakje. Een icoonprojectgroep wil een energieneutraal Altena bouwen. Dus moet het héle volk van Altena zich (21 november 2018) over windmolens uitspreken, bedacht ik. Een raadgevend referendum, jaaa!!! In de wandelgangen hoorde ik dat regionale (energieslurpende) bedrijven de windmolens (van drie miljoen) willen kopen. Een rendement van 4 tot 8 procent tikt lekker aan. Een wind-wind-situatie. Ahaaaa!!! Zeg daar maar eens nee teuge, gemeenteraad. Het waterschap gaat samen met energiecoöperatie Decab, omwonenden en andere professoren een helder plan opstellen.

Het was warm in Het Verlaat. Hebben we geen energiemissie? Natuurlijk wel.

 

 

Huis van de Toekomst staat in Dussen, een gasloos streekproduct

Eindelijk. Het Huis van de Toekomst. Dat staat in Dussen. Dankzij doordouwer en uitvinder Jaap Smits van Aeti Duurzame Energie. Jaren geleden vertelde hij over zijn droom. Een bouwdroom zonder CO2.

Zonnekoning Jaap Smits. Foto Piet Hartman

Dat lukt nooit, dacht ik. De bouw is veel te behoudend. Elke keer weer een oud plan uit de la. Ik zag een grote advertentie van makelaar Martijn Paans. Een reteslechte advertentie. Geen woord over Het Huis van de Toekomst. Niettemin liepen er opgewonden mensen door het huis en ik ook. Het Huis van de Toekomst, een modelwoning; ontwerp Jaap Smits, ontwikkeld door Architraaf Aalburg, bouwer Tankens Andel.

Een streekproduct! Zongericht, met zonnepanelen, vloerverwarming, luchtwarmtepomp, drievoudig glas. De energiefabriek houdt stroom over, zeg 200 euro per maand. Die stroom kan ook opgeslagen worden in (aangeschafte) batterijen. Een paar cijfers: het huis kost 3 ton, exclusief keuken en sanitair; met 400 m2 grond 160.000 euro (400 euro m2, kassa Werkendam). Subsidie 20 mille via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Rabobank verschaft een groenhypotheek van zeg 4,5 ton tegen 1,5 procent (het rijk subsidieert 0,5 procent), tien jaar vast. Al met al zijn de lasten 500/600 per maand. Hoera! Goeie grutjes! Hiephiep! Niet te geloven! Mijn dochter betaalt 700 euro voor een studiohok in Breda. Kan dit huis ook in Sleeuwijk worden gebouwd? Jawel, mevrouw.

Op naar het gasloze Huis van de Toekomst. Met dank aan Jaap Smits: dromer, dominee, doordouwer. CdK Wim van de Donk wil het huis openen. Op den duur komt een huis uit de 3D-printer, zei een whizkid tegen me. Ik klapperde met mijn oren. Bouwvakkers zijn dan overbodig, behalve voor de montage, zei-ie. Ehhh fusieraad Altena, ga eens kijken in het ambitieuze Almere, zoneiland met waterwoningen.

www.zongerichtbouwen.nl

 

Altena legt met Europees geld de bedreigde patrijs in de watten

Great communicator Meeuwis Millenaar vertelt over het project. Foto’s Piet Hartman

Een Europees Project in Altena, per 1 januari 2017. Wie had dat ooit kunnen denken. Hetzelfde project draait in vijf landen. Om de biodiversiteit te bevorderen. Met een modieus woord: natuurinclusieve landbouw. Het gaat vooral over de bedreigde partridge (patrijs). En de bedreigde veldleeuwerik. En de bedreigde kiviet. En de bedreigde bij. En nog meer insecten. Ohhhhhhhh. Alle kopstukken (crème de la crème) van landbouw en natuur waren van de partij. Great communicator Meeuwis Millenaar, Jaap van Diggelen, Johan Koekkoek, Minette Straver-van de Wetering, Theo Koekkoek, Pim Bouman, Ariaan Straver. Ik heb het Land van Heusden en Altena nog nooit zo eensgezind gezien. Geen vloek gehoord. Onze Meeuwis gaat 500 hectare tussen de Doornse molen en de Roef met hulp van de boeren omtoveren in een paradijsje voor alles wat vliegt en paart… Hij heeft al 50 hectare ingezaaid met akkerranden, bloemenbloks, keverbanken, vogelakkers, schuilheggen.

Ik luisterde ook naar boer René Verschoor. Hij vertelde over koeienmest, geitenmest, kippenmest, kunstmest. Bemesten is niet natuurlijk, overbemesten foute boel voor de biodiversiteit, zo lees ik wel eens van hotemetoten. Van Jaap (Altenatuur) leerde ik het meeste. Hij liep met een netje. Ik dacht om donderkopjes te vangen. Fout! Jaap zag een keizerlibelle eitjes leggen op een waterplant. Het mannetje in duikvlucht. Dat had ik niet gezien. Blinde vlek. Ik zag een patrijs, een gele kwikstaart en een kiviet. Jaap vertelde en passant over precisiezaad en rugt (onkruid). “Gemeentes gaan al maaien als ze een klacht krijgen over rugt. Er komt niks meer tot bloei”, zei Jaap. Hoe roeien we deze domme gedachte uit? Natuurlijke vijanden zijn onmisbaar. Zweefvliegen zijn luizenvangers. Zijn er geen zweefvliegen meer, probleem…

Ik heb een nest huiszwaluwen. Ze vreten elke avond alle muggen op. Ik ga die huiszwaluwen niet vergiftigen of neerschieten. Beetje dom. De zon brandde en de mais kreunde. Zonder boer en regen geen voer! “Wilde katten worden een groot probleem”, zei Meeuwis. Ook dat nog! We kregen appelsap van boerin Nicolien Oostveen. Nicolien en haar appelsap zijn zonder foute toevoegingen, puur natuur. Een feestje die mars voor de bedreigde diersoorten.

De visie van duizendpoot Jan Hak: Burgerinitiatief Altena met 31 zetels

Jan Hak (69) is de zoon van Wim Hak, lang geleden een van de grote leiders van Hak Conserven. Ik kwam Jan Hak tegen bij visiegroep 12, de groep van leefstijlarts Trudy Vlot. Zodra een Hak zich in de strijd mengt, wordt het interessant. Op naar Jan Hak! Hij woont op Landgoed Clootwijck. Het voorste deel van de hoeve stamt uit 1618, het achterste deel uit 1797. Een statige en belezen man. Wageningen Universiteit.

Jan Hak. Foto Piet Hartman

Jan Hak is voorzitter van het Brabants Particulier Grondbezit, voorzitter van Bijbel & Onderwijs, werkt mee aan het digitale platform Renaissance van het Platteland. Jan Hak & Partners runnen vanuit de schuren (headquarters) ontwikkelingswerk (QuaTerNes), Clootwijck Estate, Clootwijck Nurseries, Honey International en andere streekproducten, volgens grootmoeders recept. Om de haverklap komt een Chinese delegatie kijken. Een boeiend gesprek vol boerenlogica.

Wat zijn je belangrijkste werkzaamheden?

“Agrarische sector, consument gericht. Eerst het rentmeesterschap en dan de consument. Een spanningsveld. Sinds 1985 ben ik actief in China. Kijken, promoten, niks verkocht. Toen een groot project aardappelverwerking. Nederland staat ver bovenaan wat betreft ontwikkeling van aardappels en machines. Missie met koning Willem-Alexander, interessant. Ik ben niet voor genetische manipulatie, ik ben tegen gif spuiten. De Chinezen beginnen duurzaamheid te begrijpen. Als de hele wereld rood vlees wil eten, gaat het fout. Als we elkaar niet uitmoorden, komen er op korte termijn 2 miljard mensen bij. Kunnen we die voeden? Ja! Vijftig procent van het voedsel gaat aan het begin van de keten in een ontwikkelingsland verloren door slechte opslag en transport. De westerse mens gooit, aan het einde van de keten, 50 procent van het eten weg. De vloek van de houdbaarheidsdatum. Foute gewoonten. De wal zal het schip keren, zoals altijd is geweest. Hak Conserven stort zich samen met Schouten Europe op vleesvervangers, absoluut de toekomst. Bonenburgers, een gezond dieet.”

Hoe ziet visiegroep 12 de door Wim van de Donk zo vurig gewenste meervoudige democratie?

“Ik ben geen lid van een kerk. Ik ben niet zo van de groepen. Maar toen ik bij visiegroep 12 terechtkwam, vond ik het wel leuk ja. Kijk, ik geloof dat het leven een permanente opleiding is. Toen ik op Landgoed Clootwijck kwam wonen, moest ik me verdiepen in bomen. Moest ik me verdiepen in dieren. Er broeden hier nu ijsvogels, patrijzen en steenuilen. Herindeling, ja. Andere vorm van besturen, ja. Bottom-up! Slechts twee procent is lid van een politieke partij en maakt de dienst uit. De uitvoering van Altena moet efficiënter én de vertegenwoordiging groter! En hoe maken we Altena duurzaam? Een goeie balans tussen importeren en exporteren. Waarom komen Chinezen naar Jan Hak? Ze willen de boomgaarden van Verkooijen zien, de kippen van Koekkoek, de vleeskuikens van Groeneveld, de fruitautomaat van Oostveen. Het werkt op kleine schaal! Altena krijgt een gemeenteraad van 31 zetels. We stellen voor om een Burgerinitiatief Altena van 31 zetels te formeren, met van elk dorp een vertegenwoordiger, plus nog 10 afgezanten van belangenclubs. Maar de gemeenteraad beslist. De burgemeesters zijn hier geweest en staan er positief tegenover.”

www.clootwijck.nl

www.quaternes.nl

 

 

Zonnekoningen moeten zich bezinnen

Ab van Toor. directeur Meander. bij het zonnepanelenproject in Eethen. Foto: Hans Roest

Ap van Toor, directeur Meander. bij het geslaagde zonnepanelenproject in Eethen. Foto Hans Roest

Woonde chef Team NL Maurits Hendriks maar bij mij in de buurt. Die had de woningcorporatiebazen allang wegens wangedrag naar huis gestuurd. Ik doel op Peter van den Heuvel van Woonlinie, Ap van Toor van Woonservice Meander en Kees Biesheuvel van Land van Altena. Toen minister Plasterk in 2011 de salarissen van de topbestuurders in de (semi-)publieke sector onthulde, schrok iedereen zich wild. De Balkenendenorm bedroeg 193.000 euro. Veel zelfbenoemde zonnekoningen drukten jaarlijks dik 200.000 euro achterover. Hadden de topbestuurders dan iets bovenmenselijks gepresteerd? Nou nee, het was een ordinaire graaiersclub. Peter van den Heuvel incasseerde 242.000 euro, de tweehoofdige directie van Meander totaal 320.000 euro en Kees Biesheuvel 134.000 euro. De raad van commissarissen had moeten blaffen. Maar zodra het woord waakhond valt, worden we in de maling genomen. Echte waakhonden komen voor in de griezelverhalen van Roald Dahl. Commissarissen zijn meestal oude mannen die de directie en elkaar de hand boven het hoofd houden. Gemeenschapsgeld verkwisten, dat doen ze.

Het retescherpe Brabants Dagblad stelde een onderzoek in naar de stand van zaken. Houden onze zonnekoningen zich aan de Wet Normering Topinkomens? Peter van den Heuvel verdient nu 191.000 euro. Dat mag, maar het moet 130.600 euro worden per 2021 voor het beheer van 4200 huizen. Ap van Toor en Meander (2200 huizen) staan onder financieel toezicht. Hij moet terug van 168.000 naar 103.900 euro. Meander bouwt tot en met 2018 géén huis meer… Koning Kees Biesheuvel levert in tot 93.000 euro, voor 1000 huizen een riante beloning.

Deze toppers verdienen echt geen medaille. Wonen ze met hun architecten nog onder een steen? ZONgericht en energieneutraal bouwen kom ik nergens tegen. In Aalburg liggen op drie (!) van de 100 huizen zonnepanelen. In Werkendam en Gorinchem gaat het iets beter. Volgens een onderzoek van het Reformatorisch Dagblad maken SGP-stemmers zich weinig zorgen over vervuiling en klimaatverandering. Ze geloven in een nieuwe hemel en een nieuwe aarde door alleen maar te bidden…

Deze column stond zaterdag 13 augustus in AD Rivierenland.