Briefje van Piet aan Joan Hanegraaf van Oerlemans Packaging

Diverse gesprekken heb ik met de sympathieke Joan Hanegraaf van Oerlemans Packaging, de grootste werkgever van Altena, gevoerd. Hij betoogde voortdurend dat het afvalprobleem door het gedrag van de mens komt. Dat de mens zijn plastic moet opruimen.

Joan Hanegraaf bespreekt met brandmanager Peter Vos de stand van zaken. Foto Piet Hartman

Plastic was een wondermiddel. Plastic is een nagel aan onze doodskist geworden. Zo denk ik er nu over. Een betere wereld begint bij jezelf. Wie deze leus heeft bedacht, moet alsnog aan de schandpaal. Een goed milieu begint bij de regering en ondernemers die maatschappelijk verantwoord ondernemen. Mee eens Joan? Jaja, je website staat bol van de ‘duurzame’ afkortingen en de internationale richtlijnen. Maar de regering (Stientje van Veldhoven) ligt met de plasticboeren in bed – de afschuifcultuur – en de verpakkingsindustrie stort de aarde vol, vol gemak, zeggen ze.  

Geachte Joan. Al dat wegwerpplastic! Hèhè, zowaar verbod per 1 juli 2021. Waarom nog steeds plastic dat bij verbranding kankerverwekkend is? Ik noem: PVC (luchtbedden, opblaasbare boten, zwembandjes). Ik noem: PS (piepschuim, patatbakjes, plantentrays, wegwerpbekers). Ik noem: PET-flessen, ook niet kosjer. Hèhè, statiegeld op plastic flesjes per 1 juli 2021.

De afvalscheiding van Altena lijkt te kloppen, maar veel plastic waait ergens rond (wangedrag) of gaat grotendeels naar de oven, inclusief het gerecyclede plastic, want daar is geen markt voor… Al met al moet de burger meedoen aan een fout systeem. Maar het kan nog erger! In India storten ze gewoon de heilige Ganges vol met colaflesjes, want de hindoegod ruimt alles op. Daar kun jij niks aan doen.  

Geachte Joan. Het roer moet na de coronacrisis echt om, volgens een artikel in de Volkskrant. De elite is tot het besef gekomen dat de wereld  met al die spullen & events op z’n end loopt. Eerst de welvaartsafvalberg, dan de afvallucht, dan de afvaloceaan, een berg geld voor miljonairs en miljardairs, maar no future in the plastic soup…

Geachte Joan, ik bedoel ook dit. Albert Heijn verslindt goedkoop plastic, boekt een recordwinst, betaalt vakkenvullers zodanig dat ze huur- en zorgtoeslag van de staat moeten krijgen en de zakkenvullers (aandeelhouders) liggen op de Bahama’s tussen de microplastics. De eerste plasticvrije supermarkt waar boeren een eerlijke prijs krijgen is al opgericht…

Geachte Joan, beste sustainable innovator. Stop als een James Bond de plastic plaag. Tijd voor echte heldendaden in je Green Lab te Giessen. Laten we een beetje elkaars psychiater zijn, zei de beroemde Vlaming Dirk de Wachter. Alles wat we intussen normaal vinden is op den duur destructief voor ons en de aarde. Dat geldt zeker voor de plasticboeren.

https://decorrespondent.nl/11553/briljant-bedacht-hoe-de-plasticindustrie-het-idee-verkoopt-dat-de-burger-zn-eigen-plastic-op-moet-ruimen/1330096427880-7ab6c030

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/het-moet-nu-echt-anders-vindt-de-elite-wat-zijn-haar-overwegingen~bf83859dc/    

Wanhopig Hank worstelt met afvalberg, en wij ook

https://www.npostart.nl/POW_04779831

Gaat het Milieustation Hank dicht? Hank ziet de bui en de groeiende afvalberg al hangen. Bekijk eerst eens een NPO-reportage van DE HOFBAR over de zin en onzin van staatssecretaris Stientje van Veldhoven, ondernemers met foute producten, een dubieus inzamelsysteem en de bloedende burger…

Mijn schuurke moest vernieuwd worden. Ik ben afgelopen zomer nog nooit zoveel op het Milieustation Werkendam, bijgenaamd de stort, geweest. Met chemisch behandeld hout dus. Kwam daar SGP-raadslid Peter Noordergraaf tegen. Hij keek me argwanend aan. God zag dat het goed was, staat in de Bijbel. Maar deze afvalberg/gifbelt is helemáál niet goed. Wat dacht Peter Noordergraaf? Opgeruimd staat netjes? Dat is nog maar de vraag. Na mij de zondvloed? Dat is niet netjes. Wat dacht Peter Noordergraaf?

Milieustation Werkendam. Foto Piet Hartman

Op een gegeven moment was ik vaste klant van de stort. Maar ik bleef me verbazen over alle ellende die daar wordt gestort. Een bak met asbest, honderden matrassen, stapels fout hout, zeecontainer e-waste richting Afrika, chemische spuitbussen om ons haar op te pimpen, bergen plastic. Veel afval is kankerverwekkend in de verbrandingsoven en daarbuiten, beter bekend als de Afvalverwerking Moerdijk… Eén op de drie Nederlanders overlijdt aan kanker. Ik heb nu een schuurke van onbehandeld douglas.

Mijn opa en oma hadden bijna nooit afval. Ze deden 25 jaar met een matras, met een jas, met een vloerkleed en ze waren nog dankbaar ook. Elke week kwam de strontkar hun poepdoos ophalen en dat was het dan zo’n beetje. Heerlijke heldere stront, van vis uit de rivier, goed voor stad en land.

Waar is het misgegaan? Alles wat we intussen normaal vinden, aangewakkerd door de dictatuur van de koopjesjacht, is op den duur destructief voor ons en onze aarde. Ik gun iedereen regelmatig een nieuwe matras, maar dan wel een circulaire matras. De bal ligt bij de ondernemers. MVO ofwel Good Governance! Gelukkig heeft Auping dat begrepen.

Ik miste in de discussie over het Milieustation Hank minder, minder, minder afval. Ik heb ooit eens een (vrolijke) ecoschool bezocht waar bijna alles richting hergebruik gaat. Kwestie van uitleggen, kwestie van organiseren, kwestie van discipline. De jeugd voedt de weg-gooi-ouders op.

In het kader van de Proeftuin Altena sjouwt het CDA (Otto van Breugel ) de keukentafel naar Superplatz Hank en laat de 1500 wanhopigen meedenken hoe Afvalberg Hank minder, minder, minder kan worden. Domweg sluiten, probleem opgelost, is middeleeuws. Ecodorp Hank. Dat is de toekomst…

https://www.volkskrant.nl/wetenschap/matras-gaat-broeikas-te-lijf~be46357c/

https://www.greenpeace.org/nl/acties/plastic/

Het NIEUWE BOEREN volgens Johan Koekkoek, de troetelbeer van Altena

Ik heb Johan Koekkoek nooit aan een talkshowtafel gezien. Hij heeft te veel diepgang. Johan Koekkoek (78) was en is een van de smaakmakers van Altena. Hij is geen cocktail van emoties. Wel een stevige preker met bezorgde blik, een gepeperde veldprediker. Johan Koekkoek stond aan de basis van Altenatuur. En nog veel meer. Een terugblik.

Burgemeester Joop Worrell en de wethouders Teun van Oostrum en Nel Boer. Zoek het toen nog bedeesde raadslid Johan Koekkoek, omstreeks 1995. Enne Roland van Vugt, de Altena-dreamer. Foto Streekarchief

Ik heb nooit op het Altena College gezeten, waar biologieleraar Johan Koekkoek bekend stond als de bonte hond. Elke dag op het fietske van Almkerk naar Sleeuwijk. Niemand wist wat natuur was. Hij bracht de natuur tot leven. Over onze modderkruiper en de Indische zeekoe kon hij uren vertellen.

Toen Van der Valk aan de Tol het bos van DE Gruyter (Zevenbansche Boezem) kocht en een hotel wilde bouwen greep Johan Koekkoek naar zijn geweer. Samen met advocaat Theo Sandberg ging hij dwars voor het plan liggen. Van der Valk sneuvelde. We hebben Fort Altena en hoe, dat past bij Altena.

In den beginne vond ik Altenatuur maar een stoffig clubje. Vogeltjes tellen, naar grutto’s kijken, padden redden. Weidevogelbescherming met tig vrijwillers noemen we het tegenwoordig. Heel spannend! Waar is onze nationale troetelgrutto gebleven?  

Johan Koekkoek was wethouder in Woudrichem. Het CDA pruimde zijn diftarplan (afvalscheiding) niet en liet hem hangen. Zijn uitspraak over karrespoor  A27 en het sluipverkeer zal ik nooit vergeten. We moeten met trekkers en karren de A27 blokkeren! Hadden we dat maar gedaan. De boeren durven nu wel, echt wel.

Johan Koekkoek stort zijn hart uit bij mij en Radio A-FM. Foto Radio A-FM

Mijn opa en oma deden wel 40 jaar met een bankstel. Toen de moderne mens om de haverklap een nieuw bankstel kocht (wegwerpmaatschappij) en de vuilverbranding vol gas moest geven #kanker, richtte Johan Koekkoek het Kringloopcentrum op. Vragen van mij over de staat van de mens en de natuur beantwoordde hij meestal met: Zij de gek kèrel! Ernstig dus…

De Struikwaard. Johan Koekkoek sprak niet alleen met bomen en boeren, maar ook met zwaluwen. Hij liet mij parende padden zien. Dat noem ik beschaving. Pas geleden maakte hij zich druk over die gruwelijke plassen op het land in polder Den Duyl. Fout systeem, foute boeren, foute grond.

De laatste keer dat ik hem sprak (Fort Giessen) hadden we het over de boer van de toekomst. Strokenlandbouw, robots in plaats van de kastelen van John Deere, drones. De Campus Almkerk loopt voorop, zijn zoon Arend. De Boerderij van de Toekomst staat in Lelystad. Agro-eco, kringloop, helemaal Johan Koekkoek en Japie van Diggelen.

Volgens deze groene visionair moet Altena in 2040 energieneutraal en afvalvrij worden. Ehhh, de rijken der aarde hebben het meeste bijgedragen aan de vervuiling/opwarming, becijferde Oxfam International. Bezorgde blik.

https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/kijk/afleveringen. De boer van de toekomst.

HAK koploper Planet Proof, gun de boeren hun verdiende loon

HAK gaat Planet Proof. HAK als koploper. HAK neemt de koe bij de horens. Ik hoef toch niet uit te leggen wat Planet Proof is? HAK wacht niet tot de bodem morsdood is door pesticiden, kunstmest en drijfmest. Wat is een dode bodem? Een bodem zonder pieren.

Wim Straver plant de eerste rode kool met Adri den Dekker van HAK. Foto Werkendam.net

Onze Giessense conservenfabrikant is de eerste grote jongen in Nederland die het groene label Planet Proof krijgt en uiterlijk 2021 zo alle groenten in de 110 miljoen potten wil stoppen. Te beginnen met rode kool. Landbouwbedrijf Straver uit Almkerk doet met 30 hectare mee. We moeten allemaal een bijdrage leveren, zei Wim Straver in een groot AD-interview 24 oktober. De meerkosten voor het duurzaam telen van rode kool bedragen 10 procent. Dat betaalt HAK, maar het is de bedoeling dat ook de supers gaan dokken.

Een pot Planet Proof Rode Kool kost in de super slechts 5 cent (!) meer. Geen gezeur! Beken kleur! Gun de boeren hun verdiende loon… Verkoop je tweede auto. Ga minder vliegen. Koop minder Chinese troep. We geven nog maar 15 procent van ons inkomen uit aan eten. HAK verwacht dat de meeste telers in Altena, Zeeland en Flevoland zich bij Planet Proof zullen aansluiten. Geen groene rode kolen zonder werklustige Polen, maar de robots komen deraan.

Landbouwbedrijf Straver: Hoofdstuk 4 in het boek FAMILIEBEDRIJVEN de Kracht van Altena.

Dankzij de ECO School gaan scholieren hun ouders opvoeden

Basisscholen zoeken 3500 leraren. De hoogopgeleide ouders zijn plaag 1 voor de meesters en juffen. Plaag 2 is de bureaucratie, het persoonlijk dossier in het bijzonder. Staat ons onderwijs op omvallen? Ik schreef een column in AD Rivierenland over christelijke basisschool Het Fundament in Nieuwland. Dat is een zogeheten afvalvrije school. Niks verdwijnt er in de grijze kliko richting verbrandingsoven en de giftige dampen die wij ongezien inademen. Youth for Climate in gehucht Nieuwland recyclet alles, alles, alles. Geen pampers in de kleding voor het Leger des Heils. Geen halve pizza’s in de groene. En het mooie van de Eco School volgens de hoofdjuf is dat kinderen hun ouders gaan opvoeden…

Mijn dierbare kleinkinderen Lilly en Emma in actie tegen de gehate plastic soep. Foto Piet Hartman

Ik verwachtte een stortvloed aan initiatieven. Goed voorbeeld doet goed volgen, maar doodse stilte in onze chemische heilstaat. Zeker, het Altena College gooide tig zonnepanelen op het dak. Goed bezig! Echt vrolijk werd ik van het bericht dat het Fortes Lyceum in Gorkum een Eco School wil worden. Een initiatief van de leerlingenraad Youth for Climate. Niet van de senioren, die dommelen met een dikke portemonnee rustig verder op de Titanic.

Ik dacht direct aan de wonderschone gemeente Altena, minus de Amercentrale en de Afvalverbranding Moerdijk. Wat zou het toch om te zoenen zijn als onder aanvoering van de bloedfanatieke milieuwethouder Roland van Vugt alle scholen een Eco School worden. Waardoor onze dierbare lieverdjes hun hoogopgeleide ouders gaan heropvoeden… Geen wc-potten, plastic matrassen en halve zolen meer op het Woerkums strandje. Hebben we nog toekomst? Yes!

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/07/06/vrijwillig-redden-we-het-klimaat-niet-a3966301

Kinderen voeden hun ouders op

Ik las in AD Zaterdag een waardeloos interview met Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren. De verslaggevers waren op zoek naar roddels en niet naar haar missie. Enige opmerkelijke uitspraak was dat ze haar ouders inspireerde om vegetariër te worden.

Samen met Willemijn op Ibiza. Foto Piet Hartman

Mijn dochter Willemijn woont in Breda. Na alle vleesschandalen besloot ze vegetariër te worden. Dat bewustwordingsproces gaat door. Anderhalve kilo kip voor een euro kan niet. Na het lezen van de vleesetiketten bij AH besloot ze veganist (en meer) te worden. Fruit en groenten, smoothies zijn haar dagelijkse kost. Kikkererwten, linzen, zeewier. Dat moet als muziek in de oren klinken van Schouten Europe en Hak Conserven. Senioren leven nogal op de automatische piloot. Ik heb het besef meegenomen dat de sobere jaren vijftig, alleen zondags vlees, me verrijkt hebben. Willemijn inspireerde ons, na malse kritiek aan de eettafel, het roer beetje bij beetje om te gooien. Het raakt me… Een beetje terug naar de jaren vijftig. Het geluk zit bij nader inzien, waar ook ter wereld, van binnen. Willemijn verzorgt inspiratiegesprekken en beschrijft haar zenbelevenissen op de blog Lief voor je Leif.

Dezelfde zaterdag las ik in Trouw een stuk van politiek filosoof Jeroen Linssen van de Radboud Universiteit. Hij schreef het boek Hebzucht, inhaligheid door de eeuwen heen. De roep om te matigen klinkt al duizend jaar, maar we blijven graaien en vervuilen, want dat kost niks. Als de komende tijd iets gaat kantelen, dan zal dat eerder zijn, omdat Moeder Aarde wraak neemt, concludeerde hij. Dat klinkt dreigend. Aan Youth for Climate zal het niet liggen. #consuminderen #fuckyou #oudjes

https://www.liefvoorjeleif.nl/   

Boer van de toekomst: minder gif, minder kunstmest, minder stront

Van keuterboeren tot megastallen. Moeder Natuur kan dat niet verdragen. Alle seinen staan op rood. Volgens de bioloog David Goulsen stevenen we af op een ecologisch armageddon als de insecten uitsterven. En als de insecten uitsterven gaan wij ook. Minder gewasbescherming (pesticiden), minder kunstmest, minder stront (ammoniak uit mest maakt alles kapot, volgens de Wageningen Universiteit).

Meeuwis Millenaar vertelt over de boer van de toekomst bij Radio A-FM.

De mens moet anders gaan eten, zeggen deskundologen. Minder vlees en kaas. Meer vruchten en noten. En goede granen, zoals spelt. We moeten op weg naar een natuurvriendelijke landbouw. Ik haalde melkveehouder Meeuwis Millenaar (Dussen) van stal om de toestand in Altena (90 procent boerenland) te belichten. Hij heeft tal van boeiende nevenbaantjes, zoals coördinator ANV Altena Biesbosch, bestuurslid Friesland Campina en patrijzenprojectleider namens de EU. Hoe staat het met de landschapspijn in Altena?

“Ik heb 70 melkkoeien op 43 hectare en probeer in balans met de omgeving te boeren. Dat is de toekomst. Ik heb een vogelakker van 7,5 hectare, naar gronings model, ingezaaid met luzerne, een langzaam groeiend veevoergewas. Zo hoef ik maar twee of drie keer te maaien per jaar (raaigras vijf keer) waardoor de vogels heerlijk kunnen nestelen. Grutto’s (koning van het grasland), veldleeuweriken en kwikstaarten zingen het hoogste lied.

“In opdracht van de EU zijn we bezig polder Den Doorn van 500 hectare natuurvriendelijk in te richten om de biodiversiteit voor de patrijs en andere akkervogels te verbeteren. Tien procent van de polder is intussen versierd met landschapselementen als heggen, ruige hoekjes en keverbanken. Het patrijsproject wordt in tien landen uitgevoerd. Ik ben zeer te spreken over de medewerking van de boeren in Altena. Zo’n 100 boeren proberen over te schakelen op natuurvriendelijke landbouw. We zijn een voorbeeld in Brabant! De schaalvergroting is voorbij, denk ik. Ecologisch boeren is de toekomst.

https://decorrespondent.nl/7533/onze-landbouwgrond-is-zo-dood-als-een-pier-weg-met-het-gif/867273988680-942d0852

https://decorrespondent.nl/8180/de-vergroening-van-de-landbouw-is-geen-utopie-als-brussel-eindelijk-eens-meewerkt/941763072800-ee7d3ce0

 

En zie een wonder geschiedt: het Manhattan van Woerkum aan de Maas

Ineens uit de lucht. Een hip bouwplan aan de Maas. Een juweeltje van bouwend Altena. Initiatief: Bouwlinie (Woonlinie) en Bouwbedrijf Tankens.

Enig historisch besef kan geen kwaad. Ooit waren daar uiterwaarden. Ooit was er een scheepssloperij om banen te scheppen, net na de oorlog. Ooit was daar de Fort Kruiwagenfabriek. Ooit was daar Fort Bouw (prefab villa’s). De Koninklijke BAM Groep sloot de tent. Een geweldige stek voor een gedurfd plan, maar initiatieven mislukten. Bouwlinie en Tankens gaan slopen en bouwen, een huzarenstukje. Wonen aan de Maas. Het Manhattan van Woerkum. Op ’t Loev officieel met 96 gasloze woningen. Metselaar Piet Tankens was in 1875 de grondlegger van Tankens. Pim en Peter Tankens voeren nu de directie.

Wat gaat er gebeuren? 26 havenkoopappartementen voor jong en oud, op de hoek een toren met 10 luxe koop, 14 koopkadewoningen met terras, 14 huur van 700 tot 1000, 32 huur van 600 tot 700, een wandelboulevard rondom. Een horecatent, misschien. Opvallend: parkeren onder de huizen. Veel groen en blauwe luchten. Naast De Klerk ter afscheiding een soort bedrijfsverzamelgebouw. Het loopt storm, vertelde Peter Tankens. Wie wil er niet wonen aan de vriendelijke Maas? Eind mei, begin juni komt er op locatie een infodag. Eh, stroom uit stromend water? EQA Projects, Werkendam.

https://www.bouwlinie.nl/

 

 

Leefstijl als medicijn, vlgs Trudy Vlot

Verbazingwekkend. Of toch niet? Het volk van Altena, op een paar chronische zwartkijkers na, juichte. De kogel was door alle kerken. De nieuwe gemeente Altena gaat van start op 1 januari 2019. Democratie zonder meelevend volk is een dode democratie. Burgemeester Fons Naterop riep het volk te hulp. Verstandige man. Liefst 25 visiegroepen droomden samen.

Trudy Vlot met dochter Margriet Schouten. Foto Piet Hartman

Intussen zijn er een stuk of vijf dood. Hoe nu verder? Ik sprak met leefstijlarts Trudy Vlot van de visiegroep Natuur & Gezondheid. Radio A-FM Altena Alternatief zond het uit. Leefstijlarts Trudy Vlot uit Genderen ging kijken in blue zones waar de mensen gezond eten en behoorlijk bewegen waardoor ze gezond ouder worden, zoals Sardinië. Moeten we de boerenstamppotten dumpen? “80 procent van onze ongemakken en ziekten hebben te maken met de leefstijl. De VU doet onderzoek naar een dieet tegen adhd, autisme en depresssie. Obesitas, ook zo’n plaag. Het begint te leven dat het anders moet”, zei Trudy tegen me. Voorverpakt? Boeeee! Kleurstoffen? Help! Suikerbommen? No way! Prachtig om de Alpe d’Huez te beklimmen voor het goede doel, de strijd tegen kanker, maar onze leefstijl is godgeklaagd. Luchtvervuiling, voedselvervuiling, zeevervuiling…

Trudy Vlot en haar leefstijlclub botsten tegen ambtelijk onbegrip & onwil. Is dat nou nodig? Ze kreeg toch een startsubsidie om een digitaal platform te lanceren. Het echte leefstijlcentrum zou onderdak kunnen vinden bij de Campus Almkerk. Gesponsord door Hak Conserven (bonenschotels, te veel suiker volgens #Jinek) en Schouten Europe (vleesvervangers). Beide bedrijven timmeren internationaal aan de weg in de voedselrevolutie. Behalve de ambtenaren zijn de huisartsen ook een zorgenkind. Ze schrijven liever pillen voor (verdienmodel) dan te verwijzen naar een leefstijlcentrum… Hoe verder Trudy Vlot, Jan Hak, Gerard Hardeman, Minette Straver, Miranda Groenenberg, Stephanie Niessing? Zij zullen doorgaan. Geldgebrek of niet. Vers én vet uit de streek. Rare dingen aten ze vroeger bij Trudy Vlot, volgens dochter en foodblogger Margriet Schouten (HAS Den Bosch).

Mijn dochter Willemijn (liefvoorjeleif.nl) is ook foodblogger. “Je moet niet elke dag vlees eten, pa.” Het klonk streng. We gingen eten bij vegetarisch restaurant Loff in Breda. Super!

AD 23 januari: Ben van Ommen van TNO: Tem je ziekte met een andere leefstijl. 

Huis van de Toekomst staat in Dussen, een gasloos streekproduct

Eindelijk. Het Huis van de Toekomst. Dat staat in Dussen. Dankzij doordouwer en uitvinder Jaap Smits van Aeti Duurzame Energie. Jaren geleden vertelde hij over zijn droom. Een bouwdroom zonder CO2.

Zonnekoning Jaap Smits. Foto Piet Hartman

Dat lukt nooit, dacht ik. De bouw is veel te behoudend. Elke keer weer een oud plan uit de la. Ik zag een grote advertentie van makelaar Martijn Paans. Een reteslechte advertentie. Geen woord over Het Huis van de Toekomst. Niettemin liepen er opgewonden mensen door het huis en ik ook. Het Huis van de Toekomst, een modelwoning; ontwerp Jaap Smits, ontwikkeld door Architraaf Aalburg, bouwer Tankens Andel.

Een streekproduct! Zongericht, met zonnepanelen, vloerverwarming, luchtwarmtepomp, drievoudig glas. De energiefabriek houdt stroom over, zeg 200 euro per maand. Die stroom kan ook opgeslagen worden in (aangeschafte) batterijen. Een paar cijfers: het huis kost 3 ton, exclusief keuken en sanitair; met 400 m2 grond 160.000 euro (400 euro m2, kassa Werkendam). Subsidie 20 mille via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Rabobank verschaft een groenhypotheek van zeg 4,5 ton tegen 1,5 procent (het rijk subsidieert 0,5 procent), tien jaar vast. Al met al zijn de lasten 500/600 per maand. Hoera! Goeie grutjes! Hiephiep! Niet te geloven! Mijn dochter betaalt 700 euro voor een studiohok in Breda. Kan dit huis ook in Sleeuwijk worden gebouwd? Jawel, mevrouw.

Op naar het gasloze Huis van de Toekomst. Met dank aan Jaap Smits: dromer, dominee, doordouwer. CdK Wim van de Donk wil het huis openen. Op den duur komt een huis uit de 3D-printer, zei een whizkid tegen me. Ik klapperde met mijn oren. Bouwvakkers zijn dan overbodig, behalve voor de montage, zei-ie. Ehhh fusieraad Altena, ga eens kijken in het ambitieuze Almere, zoneiland met waterwoningen.

www.zongerichtbouwen.nl