Hand aan de ploeg voor biomassacentrale, houdoe windmolens en zonneweiden

Een frisse kijk (boerenverstand) kan architect Kees Timmer (Timmer Architekten, Giessen) niet ontzegd worden. Bij toeval rolde hij in booming business duurzaamheid. Rabobank Altena wilde een gasloze bank en die werd in 2012 geopend. Het door de broers Kees en Willem (overleden in 2016) ontworpen systeem werkt uitstekend. Kees Timmer ontwierp voor Eneco een biomassacentrale in Utrecht met groen gas voor 60.000 gezinnen. Dé oplossing voor Altena? Dag gezeik over windmolens en zonneweiden?

Architect en duurzaamheidsdeskundige Kees Timmer legt uit bij Radio A-FM, Altena Alternatief woensdagavond van 20 tot 22 uur.

“Altena moet de energievoorziening niet op zijn eigen perceel oplossen. Windmolens horen op zee, daar waait het twee keer zo hard. Natuurlijk kan Altena deelnemen in een windmolenproject op zee. Altena moet waar mogelijk zijn best doen. Zonneweiden horen in Frankrijk en Marokko, daar staat de grootste centrale ter wereld. Een hectare grond kost in Nederland 60.000 euro, in Frankrijk 6000 euro en in Polen 2000 euro. Altena heeft de beste zeeklei van Nederland. Hier moeten we telen voor Hak Conserven. Landbouwgrond met zonnepanelen? Nee, de SDE-regeling is zo krom als wat. Cowboys maken er een potje van. Voor boeren kan het sommetje gunstig uitpakken om grond te verhuren, ja. Altena is uitermate geschikt voor een biomassacentrale. Een jaar of tien geleden werd er al een poging ondernomen. De tijd was toen niet rijp, versnipperde belangen, gekakel. Ik zie nu grote kansen voor een biomassacentrale waarbij gemeente, boeren, groenondernemers en Hak zorgen voor de constante aanvoer van snoeiafval.”

“We zijn niet van plan een stapje terug te doen anders was het energieprobleem zo opgelost. Mijn moeder leeft nog als 100 jaar geleden en vindt dat prima. Ons welvaartsniveau kost wat. In Zaltbommel wordt een superkas voor winteraardbeien gebouwd… Het gekke is dat huishoudens het meeste betalen en grootverbruikers het minste. Aardgas maakt lui. Welvaart ook.”

Was Kees Timmer (de Jan Rotmans van Altena) betrokken bij de Altena Energie Strategie die in juni verschijnt? Nee!

 

Het nieuwe Altena wordt niks met de ouwe hap, volgens Bas de Peuter

Waarom protesteren mensen wel tegen windmolens, maar niet tegen de kankerverwekkende Amercentrale? Bas de Peuter was te gast bij Radio A-FM. Een deinend gesprek werd het. Bas betekent lef, bluf, eerlijkheid. Een leugentje om bestwil soms. Hij was raadslid en wethouder van Gemeente Belangen Woudrichem, totaal 12 jaar. Hij haat de bureaucratie, een soort gekkenhuis, was de schrik van de ambtenaren. Hij is manager van The Dutch Nightcrawlers, de grootste producent ter wereld van wormen (in recyclebare cups) voor de sportvisserij. Het bedrijf levert aan 3600 Walmarts in de VS, aan Canada, aan België, aan Rusland.

Altena Alternatief, woensdagavond van 20 tot 22 uur.

Waarom moet bestuurlijk Altena worden opgeschud?

Een rompgemeente is het beste. Ruim de helft van de ambtenaren kan dan vertrekken. Taken uitbesteden, privatiseren, dat is het. Met de CDA-methode, pappen en nathouden, lukt dat niet. Er is een grote mate van verborgen werkloosheid onder ambtenaren. Ze blijven aan de slag onder het mom van complexe regelgeving. Maar als ik 30 procent minder verkoop, ben ik vroeger thuis. Het Huis van Thorbecke moet worden opgeschud. Met de ouwe hap lukt dat niet. Philip den Haan of John Bakker lijsttrekker Altena Lokaal, ik weet het niet. René Hoegee zit er voor de gezelligheid. Shah Sheikkariem is een ambtenaar. Ik heb liever ondernemers op het pluche. Wie? Theo Koekkoek, bijvoorbeeld. Dick Hoogendoorn? John Kwetters? Als ik nu wethouder milieu zou zijn, dan liet ik vanaf vandaag energieneutraal bouwen. Ze verschuilen zich achter landelijke wetgeving, maar je wordt echt niet in het gevang gegooid. Bouw eens een experimenteel wijkje. Het verdriet me dat de jeugd wegtrekt, want we zien zelfs geen kans om goedkope huizen, tiny houses bijvoorbeeld, te bouwen.

Hoe gaat het met The Dutch Nightcrawlers?

Ik ben een melkveehoudertje, 22 jaar geleden met wormenkweek begonnen in een overbodige schuur. Noem me geen manager, maar een loonslaaf. Ik heb een hekel aan de Amerikaanse manier van leven, maar ze zijn wel trots op hun land. Daar kunnen wij wat van leren. Ze hebben een grote mond, maar ik waai zomaar niet om. Amerikanen bluffen, ik niet minder. Ik heb iets moois op poten gezet, ja. Maar een ondernemer is bang voor expansie. Stapels regels, meneertje. Dat moet radicaal, radicaal veranderen.

Je wilt energieneutraal worden met zonnepanelen en drie windmolens van 1,5 MW langs de A27. Turbulentie.

Ik heb dik 800 zonnepanelen geïnstalleerd en ben nu energieneutraal, zonder bureaucratie, zonder leges, hoe bestaat het. Volgens de Energiestrategie West-Brabant komen twee gebieden in Altena in aanmerking voor windmolens: drie langs de A27 op mijn land en vijf bij de Peerenboom. De wethouders De Gelder, Koedoot en Bouman hebben daar hun handtekening ondergezet, echt waar. Maar tussen droom en daad staat (het gekonkel van) de gemeenteraad. Don Quichot Uppel is tegen. Ik snap de bezwaren. Laat anderen die toetsen. Die windmolens van 3,2 miljoen schelen mij vennootschapsbelasting. Het rendement en groene stroom zijn voor Almkerk en Nieuwendijk. Mag ik de procedure voor windmolens starten? Ik zit al een half jaar op antwoord te wachten. Koedoot moet op z’n oren krijgen. Zelfs het lef ontbreekt om kaders te stellen. Ze schuiven het gewoon door naar het nieuwe Altena. Als de gemeenteraad tegen is, gaat het plan in de ijskast.

 

Twee vrouwen redden Fort Altena

Burgemeester Henk Hellegers kreeg in 2002 een brief van Defensie/Domeinen of Werkendam de vergeten forten Altena en Bakkerskil wilde overnemen. De ambtenaren riepen dat de ouwe meuk gesloopt moest worden, maar het historisch besef van Hellegers zegevierde. Hij had net een illegale houseparty bedwongen en zocht strijdvaardig naar een nieuwe bestemming.

Rina Nieuwenhuizen blikt terug bij Radio A-FM, Altena Alternatief elke woensdagavond van 20 tot 22 uur, met studiogasten.

Ze kregen hulp van buiten. Twee fietsende dames stopten verbaasd bij Fort Altena. Ze keken en keken, en zagen binnen een oude fortwachter zitten die de hand aan zichzelf wilde slaan. Rina Nieuwenhuizen en Yvonne Pit sloegen de hand aan de ploeg. Ze maakten een plan, hadden een kruiwagen, klopten aan bij loketten, wekten cultuurblinden tot leven, gooiden bommen en granaten in muffe kamertjes. Ze hadden geluk dat heldere geesten al hadden besloten om de Nieuwe Hollandse Waterlinie van de ondergang te redden. De sluizen gingen open en golven met Haagse miljoenen stroomden binnen. Zelfs onze kant op. En zie weer een wonder geschiedde, want de twee huilende forten, de verknalde boezem en het barbaarse bos gingen dankzij Brabants Landschap vanaf  2010 op de operatietafel.

Ik wandelde door de robuuste Zevenbansche Boezem, telde wel drie bunkers, tien modderkruipers, twee gerestaureerde molens, vijf heikikkers en één haas. Maakte een luchtsprong van plezier op het liniepad en wandelde naar Fort Altena. Ik zat in de Brasserie Kazerne C, vrede zij u, genoot van een streekhap met kogelgaten en een liter duivels fortbier. Ontwapenend zijn de Almkerkse krachtpatsers Rina Nieuwenhuizen en Yvonne Pit. De forten zijn van het Brabants Landschap en van ons. Fort Bakkerskil als logeerfort, Fort Altena als feestfort (Loods K vooral) en Fort Giessen als natuurfort. Ik geloof weer in God en mirakels.

De powervrouwen nemen 18 mei afscheid van Fort Altena en hun 20 werknemers. Catering Lokaal uit Nieuwegein zet het feestfort, met regionale leveranciers, voort. 

 

 

Leefstijl als medicijn, vlgs Trudy Vlot

Verbazingwekkend. Of toch niet? Het volk van Altena, op een paar chronische zwartkijkers na, juichte. De kogel was door alle kerken. De nieuwe gemeente Altena gaat van start op 1 januari 2019. Democratie zonder meelevend volk is een dode democratie. Burgemeester Fons Naterop riep het volk te hulp. Verstandige man. Liefst 25 visiegroepen droomden samen.

Trudy Vlot met dochter Margriet Schouten. Foto Piet Hartman

Intussen zijn er een stuk of vijf dood. Hoe nu verder? Ik sprak met leefstijlarts Trudy Vlot van de visiegroep Natuur & Gezondheid. Radio A-FM Altena Alternatief zond het uit. Leefstijlarts Trudy Vlot uit Genderen ging kijken in blue zones waar de mensen gezond eten en behoorlijk bewegen waardoor ze gezond ouder worden, zoals Sardinië. Moeten we de boerenstamppotten dumpen? “80 procent van onze ongemakken en ziekten hebben te maken met de leefstijl. De VU doet onderzoek naar een dieet tegen adhd, autisme en depresssie. Obesitas, ook zo’n plaag. Het begint te leven dat het anders moet”, zei Trudy tegen me. Voorverpakt? Boeeee! Kleurstoffen? Help! Suikerbommen? No way! Prachtig om de Alpe d’Huez te beklimmen voor het goede doel, de strijd tegen kanker, maar onze leefstijl is godgeklaagd. Luchtvervuiling, voedselvervuiling, zeevervuiling…

Trudy Vlot en haar leefstijlclub botsten tegen ambtelijk onbegrip & onwil. Is dat nou nodig? Ze kreeg toch een startsubsidie om een digitaal platform te lanceren. Het echte leefstijlcentrum zou onderdak kunnen vinden bij de Campus Almkerk. Gesponsord door Hak Conserven (bonenschotels, te veel suiker volgens #Jinek) en Schouten Europe (vleesvervangers). Beide bedrijven timmeren internationaal aan de weg in de voedselrevolutie. Behalve de ambtenaren zijn de huisartsen ook een zorgenkind. Ze schrijven liever pillen voor (verdienmodel) dan te verwijzen naar een leefstijlcentrum… Hoe verder Trudy Vlot, Jan Hak, Gerard Hardeman, Minette Straver, Miranda Groenenberg, Stephanie Niessing? Zij zullen doorgaan. Geldgebrek of niet. Vers én vet uit de streek. Rare dingen aten ze vroeger bij Trudy Vlot, volgens dochter en foodblogger Margriet Schouten (HAS Den Bosch).

Mijn dochter Willemijn (liefvoorjeleif.nl) is ook foodblogger. “Je moet niet elke dag vlees eten, pa.” Het klonk streng. We gingen eten bij vegetarisch restaurant Loff in Breda. Super!

AD 23 januari: Ben van Ommen van TNO: Tem je ziekte met een andere leefstijl. 

Bedrijven willen windmolens kopen, zeg daar maar eens nee tegen

Ik ben dol op Friesland. Elke zomer fiets ik langs de dorpsmolen, een windmolen, sinds 1994, van Reduzum, bij Leeuwarden. Het dorp is gek op de windmolen, want de opbrengst vloeit in de dorpskas. Niet geheel onverwacht kwamen er windmolens uit de lucht vallen in Altena. Waterschap Rivierenland bood grond langs de Bergsche Maas aan voor vijf windmolens. Een cadeautje, volgens deskundigen.

Het droomhuis van Jaap Smits aan de Bergsche Maas. Het waterschap biedt rechts grond aan voor vijf windmolens. Op de achtergrond de Amercentrale. Foto Piet Hartman

Maar de Peerenboomse buurt liep te hoop. “Als er geen draagvlak is, doen we het niet,” zei heemraad Hennie. Waarom protesteert de buurt niet tegen de Amercentrale? Dag en nacht een wolk van CO2 en giftige stoffen. In onze longen, op onze krootjes, op onze bieten. Kuch. Kanker. De moderne mens houdt van schone schijn. Het gevecht tegen de windmolens begon. Een buurtbewoner bood een ‘eerlijke’ draagvlakmeting aan. Géén draagvlak in de buurt. Heemraad Hennie kreeg het er warm van. Einde windmolens, allemaal naar huis? Heemraad Hennie draaide bij, want geen draagvlak in de buurt betekent niet dat het idee niet kan doorgaan, zei ze. Verkeerde route? Lokale reus Peter Ribbers (teuge) mopperde en verliet bozig de zaal. “We worden misleid, we worden misleid,” toeterde hij. Ik zag droomhuisbouwer Jaap Smits in de gordijnen – begrip, begrip. Heemraad Hennie kreeg het bloedheet. Overleg. Overleg.

Amercentrale, sinds 1952. Foto Piet Hartman

“Een aanfluiting die meting,” zei een gepensioneerde boer in de zaal. Het bleek buurtbewoner Rini van der Westen te zijn. Ingezondenbrievenschrijver Altena Nieuws, plaag voor de Werkendamse politiek, Lokaalbelang in het bijzonder, vóór windmolens, geen zonnepaneel op het dak. Ik vond het een mistig gedoe over het draagvlak. Wat heet: draagvlakje. Een icoonprojectgroep wil een energieneutraal Altena bouwen. Dus moet het héle volk van Altena zich (21 november 2018) over windmolens uitspreken, bedacht ik. Een raadgevend referendum, jaaa!!! In de wandelgangen hoorde ik dat regionale (energieslurpende) bedrijven de windmolens (van drie miljoen) willen kopen. Een rendement van 4 tot 8 procent tikt lekker aan. Een wind-wind-situatie. Ahaaaa!!! Zeg daar maar eens nee teuge, gemeenteraad. Het waterschap gaat samen met energiecoöperatie Decab, omwonenden en andere professoren een helder plan opstellen.

Het was warm in Het Verlaat. Hebben we geen energiemissie? Natuurlijk wel.

 

 

Huis van de Toekomst staat in Dussen, een gasloos streekproduct

Eindelijk. Het Huis van de Toekomst. Dat staat in Dussen. Dankzij doordouwer en uitvinder Jaap Smits van Aeti Duurzame Energie. Jaren geleden vertelde hij over zijn droom. Een bouwdroom zonder CO2.

Zonnekoning Jaap Smits. Foto Piet Hartman

Dat lukt nooit, dacht ik. De bouw is veel te behoudend. Elke keer weer een oud plan uit de la. Ik zag een grote advertentie van makelaar Martijn Paans. Een reteslechte advertentie. Geen woord over Het Huis van de Toekomst. Niettemin liepen er opgewonden mensen door het huis en ik ook. Het Huis van de Toekomst, een modelwoning; ontwerp Jaap Smits, ontwikkeld door Architraaf Aalburg, bouwer Tankens Andel.

Een streekproduct! Zongericht, met zonnepanelen, vloerverwarming, luchtwarmtepomp, drievoudig glas. De energiefabriek houdt stroom over, zeg 200 euro per maand. Die stroom kan ook opgeslagen worden in (aangeschafte) batterijen. Een paar cijfers: het huis kost 3 ton, exclusief keuken en sanitair; met 400 m2 grond 160.000 euro (400 euro m2, kassa Werkendam). Subsidie 20 mille via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Rabobank verschaft een groenhypotheek van zeg 4,5 ton tegen 1,5 procent (het rijk subsidieert 0,5 procent), tien jaar vast. Al met al zijn de lasten 500/600 per maand. Hoera! Goeie grutjes! Hiephiep! Niet te geloven! Mijn dochter betaalt 700 euro voor een studiohok in Breda. Kan dit huis ook in Sleeuwijk worden gebouwd? Jawel, mevrouw.

Op naar het gasloze Huis van de Toekomst. Met dank aan Jaap Smits: dromer, dominee, doordouwer. CdK Wim van de Donk wil het huis openen. Op den duur komt een huis uit de 3D-printer, zei een whizkid tegen me. Ik klapperde met mijn oren. Bouwvakkers zijn dan overbodig, behalve voor de montage, zei-ie. Ehhh fusieraad Altena, ga eens kijken in het ambitieuze Almere, zoneiland met waterwoningen.

www.zongerichtbouwen.nl

 

Altena legt met Europees geld de bedreigde patrijs in de watten

Great communicator Meeuwis Millenaar vertelt over het project. Foto’s Piet Hartman

Een Europees Project in Altena, per 1 januari 2017. Wie had dat ooit kunnen denken. Hetzelfde project draait in vijf landen. Om de biodiversiteit te bevorderen. Met een modieus woord: natuurinclusieve landbouw. Het gaat vooral over de bedreigde partridge (patrijs). En de bedreigde veldleeuwerik. En de bedreigde kiviet. En de bedreigde bij. En nog meer insecten. Ohhhhhhhh. Alle kopstukken (crème de la crème) van landbouw en natuur waren van de partij. Great communicator Meeuwis Millenaar, Jaap van Diggelen, Johan Koekkoek, Minette Straver-van de Wetering, Theo Koekkoek, Pim Bouman, Ariaan Straver. Ik heb het Land van Heusden en Altena nog nooit zo eensgezind gezien. Geen vloek gehoord. Onze Meeuwis gaat 500 hectare tussen de Doornse molen en de Roef met hulp van de boeren omtoveren in een paradijsje voor alles wat vliegt en paart… Hij heeft al 50 hectare ingezaaid met akkerranden, bloemenbloks, keverbanken, vogelakkers, schuilheggen.

Ik luisterde ook naar boer René Verschoor. Hij vertelde over koeienmest, geitenmest, kippenmest, kunstmest. Bemesten is niet natuurlijk, overbemesten foute boel voor de biodiversiteit, zo lees ik wel eens van hotemetoten. Van Jaap (Altenatuur) leerde ik het meeste. Hij liep met een netje. Ik dacht om donderkopjes te vangen. Fout! Jaap zag een keizerlibelle eitjes leggen op een waterplant. Het mannetje in duikvlucht. Dat had ik niet gezien. Blinde vlek. Ik zag een patrijs, een gele kwikstaart en een kiviet. Jaap vertelde en passant over precisiezaad en rugt (onkruid). “Gemeentes gaan al maaien als ze een klacht krijgen over rugt. Er komt niks meer tot bloei”, zei Jaap. Hoe roeien we deze domme gedachte uit? Natuurlijke vijanden zijn onmisbaar. Zweefvliegen zijn luizenvangers. Zijn er geen zweefvliegen meer, probleem…

Ik heb een nest huiszwaluwen. Ze vreten elke avond alle muggen op. Ik ga die huiszwaluwen niet vergiftigen of neerschieten. Beetje dom. De zon brandde en de mais kreunde. Zonder boer en regen geen voer! “Wilde katten worden een groot probleem”, zei Meeuwis. Ook dat nog! We kregen appelsap van boerin Nicolien Oostveen. Nicolien en haar appelsap zijn zonder foute toevoegingen, puur natuur. Een feestje die mars voor de bedreigde diersoorten.

Zonnekoningen moeten zich bezinnen

Ab van Toor. directeur Meander. bij het zonnepanelenproject in Eethen. Foto: Hans Roest

Ap van Toor, directeur Meander. bij het geslaagde zonnepanelenproject in Eethen. Foto Hans Roest

Woonde chef Team NL Maurits Hendriks maar bij mij in de buurt. Die had de woningcorporatiebazen allang wegens wangedrag naar huis gestuurd. Ik doel op Peter van den Heuvel van Woonlinie, Ap van Toor van Woonservice Meander en Kees Biesheuvel van Land van Altena. Toen minister Plasterk in 2011 de salarissen van de topbestuurders in de (semi-)publieke sector onthulde, schrok iedereen zich wild. De Balkenendenorm bedroeg 193.000 euro. Veel zelfbenoemde zonnekoningen drukten jaarlijks dik 200.000 euro achterover. Hadden de topbestuurders dan iets bovenmenselijks gepresteerd? Nou nee, het was een ordinaire graaiersclub. Peter van den Heuvel incasseerde 242.000 euro, de tweehoofdige directie van Meander totaal 320.000 euro en Kees Biesheuvel 134.000 euro. De raad van commissarissen had moeten blaffen. Maar zodra het woord waakhond valt, worden we in de maling genomen. Echte waakhonden komen voor in de griezelverhalen van Roald Dahl. Commissarissen zijn meestal oude mannen die de directie en elkaar de hand boven het hoofd houden. Gemeenschapsgeld verkwisten, dat doen ze.

Het retescherpe Brabants Dagblad stelde een onderzoek in naar de stand van zaken. Houden onze zonnekoningen zich aan de Wet Normering Topinkomens? Peter van den Heuvel verdient nu 191.000 euro. Dat mag, maar het moet 130.600 euro worden per 2021 voor het beheer van 4200 huizen. Ap van Toor en Meander (2200 huizen) staan onder financieel toezicht. Hij moet terug van 168.000 naar 103.900 euro. Meander bouwt tot en met 2018 géén huis meer… Koning Kees Biesheuvel levert in tot 93.000 euro, voor 1000 huizen een riante beloning.

Deze toppers verdienen echt geen medaille. Wonen ze met hun architecten nog onder een steen? ZONgericht en energieneutraal bouwen kom ik nergens tegen. In Aalburg liggen op drie (!) van de 100 huizen zonnepanelen. In Werkendam en Gorinchem gaat het iets beter. Volgens een onderzoek van het Reformatorisch Dagblad maken SGP-stemmers zich weinig zorgen over vervuiling en klimaatverandering. Ze geloven in een nieuwe hemel en een nieuwe aarde door alleen maar te bidden…

Deze column stond zaterdag 13 augustus in AD Rivierenland.