Het NIEUWE BOEREN volgens Johan Koekkoek, de troetelbeer van Altena

Ik heb Johan Koekkoek nooit aan een talkshowtafel gezien. Hij heeft te veel diepgang. Johan Koekkoek (78) was en is een van de smaakmakers van Altena. Hij is geen cocktail van emoties. Wel een stevige preker met bezorgde blik, een gepeperde veldprediker. Johan Koekkoek stond aan de basis van Altenatuur. En nog veel meer. Een terugblik.

Burgemeester Joop Worrell en de wethouders Teun van Oostrum en Nel Boer. Zoek het toen nog bedeesde raadslid Johan Koekkoek, omstreeks 1995. Enne Roland van Vugt, de Altena-dreamer. Foto Streekarchief

Ik heb nooit op het Altena College gezeten, waar biologieleraar Johan Koekkoek bekend stond als de bonte hond. Elke dag op het fietske van Almkerk naar Sleeuwijk. Niemand wist wat natuur was. Hij bracht de natuur tot leven. Over onze modderkruiper en de Indische zeekoe kon hij uren vertellen.

Toen Van der Valk aan de Tol het bos van DE Gruyter (Zevenbansche Boezem) kocht en een hotel wilde bouwen greep Johan Koekkoek naar zijn geweer. Samen met advocaat Theo Sandberg ging hij dwars voor het plan liggen. Van der Valk sneuvelde. We hebben Fort Altena en hoe, dat past bij Altena.

In den beginne vond ik Altenatuur maar een stoffig clubje. Vogeltjes tellen, naar grutto’s kijken, padden redden. Weidevogelbescherming met tig vrijwillers noemen we het tegenwoordig. Heel spannend! Waar is onze nationale troetelgrutto gebleven?  

Johan Koekkoek was wethouder in Woudrichem. Het CDA pruimde zijn diftarplan (afvalscheiding) niet en liet hem hangen. Zijn uitspraak over karrespoor  A27 en het sluipverkeer zal ik nooit vergeten. We moeten met trekkers en karren de A27 blokkeren! Hadden we dat maar gedaan. De boeren durven nu wel, echt wel.

Johan Koekkoek stort zijn hart uit bij mij en Radio A-FM. Foto Radio A-FM

Mijn opa en oma deden wel 40 jaar met een bankstel. Toen de moderne mens om de haverklap een nieuw bankstel kocht (wegwerpmaatschappij) en de vuilverbranding vol gas moest geven #kanker, richtte Johan Koekkoek het Kringloopcentrum op. Vragen van mij over de staat van de mens en de natuur beantwoordde hij meestal met: Zij de gek kèrel! Ernstig dus…

De Struikwaard. Johan Koekkoek sprak niet alleen met bomen en boeren, maar ook met zwaluwen. Hij liet mij parende padden zien. Dat noem ik beschaving. Pas geleden maakte hij zich druk over die gruwelijke plassen op het land in polder Den Duyl. Fout systeem, foute boeren, foute grond.

De laatste keer dat ik hem sprak (Fort Giessen) hadden we het over de boer van de toekomst. Strokenlandbouw, robots in plaats van de kastelen van John Deere, drones. De Campus Almkerk loopt voorop, zijn zoon Arend. De Boerderij van de Toekomst staat in Lelystad. Agro-eco, kringloop, helemaal Johan Koekkoek en Japie van Diggelen.

Volgens deze groene visionair moet Altena in 2040 energieneutraal en afvalvrij worden. Ehhh, de rijken der aarde hebben het meeste bijgedragen aan de vervuiling/opwarming, becijferde Oxfam International. Bezorgde blik.

https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/kijk/afleveringen. De boer van de toekomst.

HAK koploper Planet Proof, gun de boeren hun verdiende loon

HAK gaat Planet Proof. HAK als koploper. HAK neemt de koe bij de horens. Ik hoef toch niet uit te leggen wat Planet Proof is? HAK wacht niet tot de bodem morsdood is door pesticiden, kunstmest en drijfmest. Wat is een dode bodem? Een bodem zonder pieren.

Wim Straver plant de eerste rode kool met Adri den Dekker van HAK. Foto Werkendam.net

Onze Giessense conservenfabrikant is de eerste grote jongen in Nederland die het groene label Planet Proof krijgt en uiterlijk 2021 zo alle groenten in de 110 miljoen potten wil stoppen. Te beginnen met rode kool. Landbouwbedrijf Straver uit Almkerk doet met 30 hectare mee. We moeten allemaal een bijdrage leveren, zei Wim Straver in een groot AD-interview 24 oktober. De meerkosten voor het duurzaam telen van rode kool bedragen 10 procent. Dat betaalt HAK, maar het is de bedoeling dat ook de supers gaan dokken.

Een pot Planet Proof Rode Kool kost in de super slechts 5 cent (!) meer. Geen gezeur! Beken kleur! Gun de boeren hun verdiende loon… Verkoop je tweede auto. Ga minder vliegen. Koop minder Chinese troep. We geven nog maar 15 procent van ons inkomen uit aan eten. HAK verwacht dat de meeste telers in Altena, Zeeland en Flevoland zich bij Planet Proof zullen aansluiten. Geen groene rode kolen zonder werklustige Polen, maar de robots komen deraan.

Landbouwbedrijf Straver: Hoofdstuk 4 in het boek FAMILIEBEDRIJVEN de Kracht van Altena.

Dankzij de ECO School gaan scholieren hun ouders opvoeden

Basisscholen zoeken 3500 leraren. De hoogopgeleide ouders zijn plaag 1 voor de meesters en juffen. Plaag 2 is de bureaucratie, het persoonlijk dossier in het bijzonder. Staat ons onderwijs op omvallen? Ik schreef een column in AD Rivierenland over christelijke basisschool Het Fundament in Nieuwland. Dat is een zogeheten afvalvrije school. Niks verdwijnt er in de grijze kliko richting verbrandingsoven en de giftige dampen die wij ongezien inademen. Youth for Climate in gehucht Nieuwland recyclet alles, alles, alles. Geen pampers in de kleding voor het Leger des Heils. Geen halve pizza’s in de groene. En het mooie van de Eco School volgens de hoofdjuf is dat kinderen hun ouders gaan opvoeden…

Mijn dierbare kleinkinderen Lilly en Emma in actie tegen de gehate plastic soep. Foto Piet Hartman

Ik verwachtte een stortvloed aan initiatieven. Goed voorbeeld doet goed volgen, maar doodse stilte in onze chemische heilstaat. Zeker, het Altena College gooide tig zonnepanelen op het dak. Goed bezig! Echt vrolijk werd ik van het bericht dat het Fortes Lyceum in Gorkum een Eco School wil worden. Een initiatief van de leerlingenraad Youth for Climate. Niet van de senioren, die dommelen met een dikke portemonnee rustig verder op de Titanic.

Ik dacht direct aan de wonderschone gemeente Altena, minus de Amercentrale en de Afvalverbranding Moerdijk. Wat zou het toch om te zoenen zijn als onder aanvoering van de bloedfanatieke milieuwethouder Roland van Vugt alle scholen een Eco School worden. Waardoor onze dierbare lieverdjes hun hoogopgeleide ouders gaan heropvoeden… Geen wc-potten, plastic matrassen en halve zolen meer op het Woerkums strandje. Hebben we nog toekomst? Yes!

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/07/06/vrijwillig-redden-we-het-klimaat-niet-a3966301

Kinderen voeden hun ouders op

Ik las in AD Zaterdag een waardeloos interview met Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren. De verslaggevers waren op zoek naar roddels en niet naar haar missie. Enige opmerkelijke uitspraak was dat ze haar ouders inspireerde om vegetariër te worden.

Samen met Willemijn op Ibiza. Foto Piet Hartman

Mijn dochter Willemijn woont in Breda. Na alle vleesschandalen besloot ze vegetariër te worden. Dat bewustwordingsproces gaat door. Anderhalve kilo kip voor een euro kan niet. Na het lezen van de vleesetiketten bij AH besloot ze veganist (en meer) te worden. Fruit en groenten, smoothies zijn haar dagelijkse kost. Kikkererwten, linzen, zeewier. Dat moet als muziek in de oren klinken van Schouten Europe en Hak Conserven. Senioren leven nogal op de automatische piloot. Ik heb het besef meegenomen dat de sobere jaren vijftig, alleen zondags vlees, me verrijkt hebben. Willemijn inspireerde ons, na malse kritiek aan de eettafel, het roer beetje bij beetje om te gooien. Het raakt me… Een beetje terug naar de jaren vijftig. Het geluk zit bij nader inzien, waar ook ter wereld, van binnen. Willemijn verzorgt inspiratiegesprekken en beschrijft haar zenbelevenissen op de blog Lief voor je Leif.

Dezelfde zaterdag las ik in Trouw een stuk van politiek filosoof Jeroen Linssen van de Radboud Universiteit. Hij schreef het boek Hebzucht, inhaligheid door de eeuwen heen. De roep om te matigen klinkt al duizend jaar, maar we blijven graaien en vervuilen, want dat kost niks. Als de komende tijd iets gaat kantelen, dan zal dat eerder zijn, omdat Moeder Aarde wraak neemt, concludeerde hij. Dat klinkt dreigend. Aan Youth for Climate zal het niet liggen. #consuminderen #fuckyou #oudjes

https://www.liefvoorjeleif.nl/   

Boer van de toekomst: minder gif, minder kunstmest, minder stront

Van keuterboeren tot megastallen. Moeder Natuur kan dat niet verdragen. Alle seinen staan op rood. Volgens de bioloog David Goulsen stevenen we af op een ecologisch armageddon als de insecten uitsterven. En als de insecten uitsterven gaan wij ook. Minder gewasbescherming (pesticiden), minder kunstmest, minder stront (ammoniak uit mest maakt alles kapot, volgens de Wageningen Universiteit).

Meeuwis Millenaar vertelt over de boer van de toekomst bij Radio A-FM.

De mens moet anders gaan eten, zeggen deskundologen. Minder vlees en kaas. Meer vruchten en noten. En goede granen, zoals spelt. We moeten op weg naar een natuurvriendelijke landbouw. Ik haalde melkveehouder Meeuwis Millenaar (Dussen) van stal om de toestand in Altena (90 procent boerenland) te belichten. Hij heeft tal van boeiende nevenbaantjes, zoals coördinator ANV Altena Biesbosch, bestuurslid Friesland Campina en patrijzenprojectleider namens de EU. Hoe staat het met de landschapspijn in Altena?

“Ik heb 70 melkkoeien op 43 hectare en probeer in balans met de omgeving te boeren. Dat is de toekomst. Ik heb een vogelakker van 7,5 hectare, naar gronings model, ingezaaid met luzerne, een langzaam groeiend veevoergewas. Zo hoef ik maar twee of drie keer te maaien per jaar (raaigras vijf keer) waardoor de vogels heerlijk kunnen nestelen. Grutto’s (koning van het grasland), veldleeuweriken en kwikstaarten zingen het hoogste lied.

“In opdracht van de EU zijn we bezig polder Den Doorn van 500 hectare natuurvriendelijk in te richten om de biodiversiteit voor de patrijs en andere akkervogels te verbeteren. Tien procent van de polder is intussen versierd met landschapselementen als heggen, ruige hoekjes en keverbanken. Het patrijsproject wordt in tien landen uitgevoerd. Ik ben zeer te spreken over de medewerking van de boeren in Altena. Zo’n 100 boeren proberen over te schakelen op natuurvriendelijke landbouw. We zijn een voorbeeld in Brabant! De schaalvergroting is voorbij, denk ik. Ecologisch boeren is de toekomst.

https://decorrespondent.nl/7533/onze-landbouwgrond-is-zo-dood-als-een-pier-weg-met-het-gif/867273988680-942d0852

https://decorrespondent.nl/8180/de-vergroening-van-de-landbouw-is-geen-utopie-als-brussel-eindelijk-eens-meewerkt/941763072800-ee7d3ce0

 

En zie een wonder geschiedt: het Manhattan van Woerkum aan de Maas

Ineens uit de lucht. Een hip bouwplan aan de Maas. Een juweeltje van bouwend Altena. Initiatief: Bouwlinie (Woonlinie) en Bouwbedrijf Tankens.

Enig historisch besef kan geen kwaad. Ooit waren daar uiterwaarden. Ooit was er een scheepssloperij om banen te scheppen, net na de oorlog. Ooit was daar de Fort Kruiwagenfabriek. Ooit was daar Fort Bouw (prefab villa’s). De Koninklijke BAM Groep sloot de tent. Een geweldige stek voor een gedurfd plan, maar initiatieven mislukten. Bouwlinie en Tankens gaan slopen en bouwen, een huzarenstukje. Wonen aan de Maas. Het Manhattan van Woerkum. Op ’t Loev officieel met 96 gasloze woningen. Metselaar Piet Tankens was in 1875 de grondlegger van Tankens. Pim en Peter Tankens voeren nu de directie.

Wat gaat er gebeuren? 26 havenkoopappartementen voor jong en oud, op de hoek een toren met 10 luxe koop, 14 koopkadewoningen met terras, 14 huur van 700 tot 1000, 32 huur van 600 tot 700, een wandelboulevard rondom. Een horecatent, misschien. Opvallend: parkeren onder de huizen. Veel groen en blauwe luchten. Naast De Klerk ter afscheiding een soort bedrijfsverzamelgebouw. Het loopt storm, vertelde Peter Tankens. Wie wil er niet wonen aan de vriendelijke Maas? Eind mei, begin juni komt er op locatie een infodag. Eh, stroom uit stromend water? EQA Projects, Werkendam.

https://www.bouwlinie.nl/

 

 

Leefstijl als medicijn, vlgs Trudy Vlot

Verbazingwekkend. Of toch niet? Het volk van Altena, op een paar chronische zwartkijkers na, juichte. De kogel was door alle kerken. De nieuwe gemeente Altena gaat van start op 1 januari 2019. Democratie zonder meelevend volk is een dode democratie. Burgemeester Fons Naterop riep het volk te hulp. Verstandige man. Liefst 25 visiegroepen droomden samen.

Trudy Vlot met dochter Margriet Schouten. Foto Piet Hartman

Intussen zijn er een stuk of vijf dood. Hoe nu verder? Ik sprak met leefstijlarts Trudy Vlot van de visiegroep Natuur & Gezondheid. Radio A-FM Altena Alternatief zond het uit. Leefstijlarts Trudy Vlot uit Genderen ging kijken in blue zones waar de mensen gezond eten en behoorlijk bewegen waardoor ze gezond ouder worden, zoals Sardinië. Moeten we de boerenstamppotten dumpen? “80 procent van onze ongemakken en ziekten hebben te maken met de leefstijl. De VU doet onderzoek naar een dieet tegen adhd, autisme en depresssie. Obesitas, ook zo’n plaag. Het begint te leven dat het anders moet”, zei Trudy tegen me. Voorverpakt? Boeeee! Kleurstoffen? Help! Suikerbommen? No way! Prachtig om de Alpe d’Huez te beklimmen voor het goede doel, de strijd tegen kanker, maar onze leefstijl is godgeklaagd. Luchtvervuiling, voedselvervuiling, zeevervuiling…

Trudy Vlot en haar leefstijlclub botsten tegen ambtelijk onbegrip & onwil. Is dat nou nodig? Ze kreeg toch een startsubsidie om een digitaal platform te lanceren. Het echte leefstijlcentrum zou onderdak kunnen vinden bij de Campus Almkerk. Gesponsord door Hak Conserven (bonenschotels, te veel suiker volgens #Jinek) en Schouten Europe (vleesvervangers). Beide bedrijven timmeren internationaal aan de weg in de voedselrevolutie. Behalve de ambtenaren zijn de huisartsen ook een zorgenkind. Ze schrijven liever pillen voor (verdienmodel) dan te verwijzen naar een leefstijlcentrum… Hoe verder Trudy Vlot, Jan Hak, Gerard Hardeman, Minette Straver, Miranda Groenenberg, Stephanie Niessing? Zij zullen doorgaan. Geldgebrek of niet. Vers én vet uit de streek. Rare dingen aten ze vroeger bij Trudy Vlot, volgens dochter en foodblogger Margriet Schouten (HAS Den Bosch).

Mijn dochter Willemijn (liefvoorjeleif.nl) is ook foodblogger. “Je moet niet elke dag vlees eten, pa.” Het klonk streng. We gingen eten bij vegetarisch restaurant Loff in Breda. Super!

AD 23 januari: Ben van Ommen van TNO: Tem je ziekte met een andere leefstijl. 

Huis van de Toekomst staat in Dussen, een gasloos streekproduct

Eindelijk. Het Huis van de Toekomst. Dat staat in Dussen. Dankzij doordouwer en uitvinder Jaap Smits van Aeti Duurzame Energie. Jaren geleden vertelde hij over zijn droom. Een bouwdroom zonder CO2.

Zonnekoning Jaap Smits. Foto Piet Hartman

Dat lukt nooit, dacht ik. De bouw is veel te behoudend. Elke keer weer een oud plan uit de la. Ik zag een grote advertentie van makelaar Martijn Paans. Een reteslechte advertentie. Geen woord over Het Huis van de Toekomst. Niettemin liepen er opgewonden mensen door het huis en ik ook. Het Huis van de Toekomst, een modelwoning; ontwerp Jaap Smits, ontwikkeld door Architraaf Aalburg, bouwer Tankens Andel.

Een streekproduct! Zongericht, met zonnepanelen, vloerverwarming, luchtwarmtepomp, drievoudig glas. De energiefabriek houdt stroom over, zeg 200 euro per maand. Die stroom kan ook opgeslagen worden in (aangeschafte) batterijen. Een paar cijfers: het huis kost 3 ton, exclusief keuken en sanitair; met 400 m2 grond 160.000 euro (400 euro m2, kassa Werkendam). Subsidie 20 mille via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Rabobank verschaft een groenhypotheek van zeg 4,5 ton tegen 1,5 procent (het rijk subsidieert 0,5 procent), tien jaar vast. Al met al zijn de lasten 500/600 per maand. Hoera! Goeie grutjes! Hiephiep! Niet te geloven! Mijn dochter betaalt 700 euro voor een studiohok in Breda. Kan dit huis ook in Sleeuwijk worden gebouwd? Jawel, mevrouw.

Op naar het gasloze Huis van de Toekomst. Met dank aan Jaap Smits: dromer, dominee, doordouwer. CdK Wim van de Donk wil het huis openen. Op den duur komt een huis uit de 3D-printer, zei een whizkid tegen me. Ik klapperde met mijn oren. Bouwvakkers zijn dan overbodig, behalve voor de montage, zei-ie. Ehhh fusieraad Altena, ga eens kijken in het ambitieuze Almere, zoneiland met waterwoningen.

www.zongerichtbouwen.nl