ALTENA, tussen de grote rivieren, heeft drie topvrouwen: Marianne Vos, Marieke Lucas Rijneveld mv, Carola Schouten. Foto Finish Amstel Gold Race 2021 Anton Vos/Cor Vos
WOUDRICHEM – Piet Hartman geeft donderdag 5 februari een lezing over de beroemde/beruchte watergeuzen. Dit naar aanleiding van zijn boek De Watergeuzen van Woerkum. De lezing wordt gegeven in de huiskamer van de vesting, hoek Hoogstraat 50a, Hugo de Grootstraat.
Vestinggouverneur Anneke van Walree zal de bijeenkomst om 20 uur openen. Daarna zal de gepensioneerde journalist vertellen over zijn jeugd in de vesting en de highlights en lowlights van Woerkum. Hij werd geboren in het restant van het Jacoba van Beierenhuis. Waar hij de deodorant van de gravin nog rook. Na het clubblad van de voetbalclub verdiepte hij zich in de ruige historie van het stadje en de watergeuzen die niet alleen in Gorkum en Den Briel huishielden. Dat was in 1572 tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Behalve highlight Rijnzalm waarvoor de vissers zich uit de naad werkten en de koningshuizen in de rij stonden, gaf Willem van Oranje opdracht om de vesting te ommuren. En graaf Willem VI liet een kasteel-tolhuis bouwen, een buitenverblijf voor zijn dochter gravin Jacoba van Beieren. Bekend is het vredesverdrag in 1419, de Zoen van Woudrichem. Stikjammer dat de gemeente wegens ernstig geldgebrek het fraaie bouwwerk in 1852 moest slopen. Alleen prachtige schilderijen, uitgave Bond Heemschut, zijn bewaard gebleven. Altena telde anno 2025 nog nooit zoveel miljonairs. Er is vast een projectontwikkelaar om dit sieraad te herbouwen. Handen omhoog.
Het kleurrijke verhaal duurt tot ongeveer 21.30. Vragen staat vrij, boeken zijn te koop, evenals koffie en thee. Gezien het beperkte aantal zitplaatsen (ongeveer 30/40) moeten liefhebbers reserveren via www.huiskamerwoudrichem.nl
Vestinggouverneur Anneke van Walree neemt blij van zin het boek De Watergeuzen van Woerkum (Woudrichem) in ontvangst. Dat is een uithoek van Nederland waar Maas en Waal samenvloeien en 100 procent cultuur. Haute culture dus.
Schilderij kunstschilder Elias Pieter van Bommel (1819-1890) boven. Een schaatsende watergeus op een gaaf ijsvloertje, sinds 1963 niet meer voorgekomen, van trefpunt Maas/Waal/Merwede (de grote rivieren) en Gorinchem (volgens de ANWB de mooiste vesting van Nederland) in het verschiet. Ook zicht op de Woerkumse toren bijgenaamd mosterdpot. En het kasteel-tolhuis waar gravin Jacoba van Beieren een blauwe maandag verbleef, gesloopt in 1852, want de gemeentekas was leeg. De rivieren waren vergiftitigd en de vis dood of gevangen. Dat was het einde van het neoliberalisme en het begin van het roofkapitalisme. Oftewel het slopen van mensen en aarde.
Tekst boek geschreven door kleinzoon van een watergeus.
Boek te bestellen bij Tante Bethje Books & Co. Woudrichem 06 – 22660901. Zie de interessante reacties. Een mevrouw was uit Leerdam gekomen om te vertellen dat de familie van oma Griet Kentie in Leerdam woont. Vergeten te vragen aan oma. Nogal slordig. .
Hardroeien op de Maas, 1980. De ouwe Bart aan het roer van een zalmschouw, geholpen door Jan van Brouwershaven en Piet van ome Piet oftewel Piet de voeger. Deze traditie bestaat ook niet meer, hoewel de watersportvereniging goed bezig is naar Schots voorbeeld met skiffwedstrijden. De Altena Regatta. Roeien is een zegen voor de mens en de aarde.
De verongelukte racefietser PH met man en macht van de Oosterscheldekering (de Zeeuwsche Windroute is mijn favoriet) naar het Erasmus MC. Een duits echtpaar had me 23 september in de berm gevonden en 112 gebeld. Lief van die rotmofffen… Nooit doe ik meer lelijk over Duitsers.
Ik lag een week of vier in het ERASMUS MC. Meestal in coma. Broer Bert uit Frankrijk en dagelijks vrouw en kinderen op bezoek. Niks van gemerkt. Of ik sloeg wartaal/fantasie uit, vertelden ze later. Ik herinner me colonnes leergierige internationale studenten. Bloedmooie angels, sommigen. Die om de vijf minuten bloeddruk en hartslag kwamen meten. Zonder buitenlanders stort onze zorg in… Tja… Tijd om te verkassen naar revalidatiecentrum De Wever/Elisabethziekenhuis Tilburg. Dagelijks naar de sportschool. Ze sleurden me bijna mee. En toen herstelde ik tamelijk snel.
Stapels, stapels ANGELS bij De Wever. De prominenten dokter Arja Schults rechts en Rianne Vugts, mochten noodingang eten/drinken canule verwijderen en ik mocht 7 februari (nogal slapjes) met proefverlof naar huis. Eindelijk NA 23 SEPTEMBER de dag des oordeels! We hebben samen mijn ziel gemasseerd, gehuild en geheeld! Heftig hoor! Wees niet bang, vier het leven.en de dood. De deskundige tandarts in Almkerk is de volgende halte… Ze vertelden bij mijn vertrek dat revalidatie een jaar kan duren. Een jaar? Dat klopt als het tegenzit helemaal. JE HEBT EEN WONDER NODIG, zeiden de deskundigen bij de deur. Ik ben sinds 7 februari geen centimeter vooruitgegaan. Weer een longontsteking, zuchtje op de dijk. Blaasontsteking. Bronchitis! Weken van slag. Langs de rand van de afgrond. Huisdokter Bart Vijgen kalmeerde me…. Maar ik kijk met een nieuwe blik naar mijn familie, de dijk en Altena! De vrienden… Ik leef!!! Fietsen? Komt tijd, komt raad. Oefenen. Autorijden? Rijbewijs verlopen. Dat noem ik de ongemakken van het leven. Gebit kapot. Reparatie.
Is hij (BEN IK) veranderd na 5 maanden ziekenhuis? Dat vroegen ze aan mijn vrouw. Verkeerde vraag. We hebben samen een crisis beleefd en dat laat sporen na bij iedereen. Vage sporen en scherpe sporen. Een Trauma zou dochter Willemijn zeggen. Hoe laten we dat trauma achter ons? Oftewel waar parkeren we dat Trauma zonder gedoe??? Lesje in nederigheid, dat zeker. 7 februari NAAR HUIS.
Eind goed al goed. De wonderbaarlijk genezen patient, mijn hervormde bijbelse uitleg, wandelt elke dag naar de Plaza. Mantelmoeder Ans en Eva doen natuuurlijk mee. Aan fanmail geen gebrek…. Koffie en taartjes ook niet.
Anno 1 juli 2025. Ik wandel 3 x daags op de Buitendijk. Met of zonder rollator! Mijn tweede leven, zo voelt dat. Om de haverklap stopt er iemand. Wat zijn onze Altena-bewoners toch meelevend. Hoe gaat het met je? Dankzij huis- en wonderdokter Bart Vijgen gaat het heel langzaam beter. Heel Langzaam wil zeggen: 1 procent per dag. Dag lieve kinderen! Volgens zoon Bart moet ik me de koning te rijk voelen. Hoezo, ben ik afgetakeld? Ge bent de Koning van de Buitendijk! Een wonder.
1 september. De laatste weken voel ik me echt sterker worden. Dat lamme gevoel is weg. Laten we een lofzang aanheffen.
Zaterdag 8 november presenteer ik mijn vierde boek. Laten we jubelen! Over mijn jeugd in de ruige geboortestad en vissersstad Woudrichem, getiteld De Watergeuzen van Woerkum. U kent de watergeuzen van Den Briel? De watergeuzen van Woerkum zijn geen haar minder… Piet Hartman Uitgeverij, het Arsenaal, aanvang 20 uur. Muziek WC Band. Vrij entree. Boek met 252 pagina’s is daar te koop: 30 euro plus 2,70 BTW. Komt allen, zing mee en lees thuis voor!
Ik woon aan de rand van nationaal park de Biesbosch. Tussen Nieuwendijk en Hank aan de Buitendijk, een stokoude dijk. Ik woon daar prachtig, zeggen ze. Dat klopt, maar mijn dijkhuis staat tussen drie boeren. Sinds 1950 zijn de boeren van mening dat ze de wereld moeten voeden. Ze bedoelen dat ze onder leiding van de Rabobank en Big Agro hun portemonnee willen spekken. Niks op tegen, maar niet ten koste van… Deze week zag ik alleen maar spuitende boeren. Ze spuiten vergif op de beste klei van Nederland. Alleen dat al.
Marian Bok.
In het kader van de heilige marktwerking van de kabinetten Rutte hebben het RIVM en Wageningen University de vergiftiging van Nederland gedoogd. Volgens de ernstig verontruste burgers van Meten= Weten hangt er een nevel van vergif boven Nederland. We zitten op een Titanic, maar velen merken het niet. Waardoor ontstaan ziekten als kanker, Parkinson (de boerenziekte genoemd), Huntington, ALS toch? De lelietelers zijn by far wereldkampioen vergiftigen.
Mensen in mijn omgeving klagen voortdurend over de stortregen. Niemand vraagt zich af hoe dat komt. De Atlantische Oceaan is warmer dan ooit door de CO2-uitstoot. Dus meer waterdamp. Dus klimaatontwrichting. Dus visjes dood. Dus de dinosaurus mens… Lees NRC Klimaat! Op de pelgrimstocht naar Mekka is het zelfs te heet om de duivel te stenigen, volgens de Volkskrant. Dat opent perspectief voor samenwerking met de christenen om de aarde te bewaren.
Mona Keijzer is trots op haar domheid, schreef Ilja L. Pfeijffer in weekblad Haagse Post. Ik ken er nog een paar. Dat we als protest op de PVV hebben gestemd, vooruit met de geit, maar we krijgen binnenkort een stortbui giftige domheid op ons bord… Het ergste moet nog komen. Wie de tv-serie Food for Thought heeft gezien weet dat Chinezen en Arabieren bezig zijn voedselflats te bouwen met robots en druppelirrigatie, zonder kunstmest & pesticiden.
Valt er niks leuks te melden? De Europese Unie heeft de Natuurherstelwet toch aangenomen. Dankzij de Oostenrijkse milieuminister Leonore Gewessler. Een heldin! Zonder biodiversiteit graven we ons eigen graf. Met of zonder bankrekening. Het gekke is dat de SGP tegen de wet heeft gestemd. Hoe goddeloos is de SGP geworden? Ik zal het Theo Meijboom van de SGP Altena eens vragen. Gij kunt niet God dienen (de natuur wat mij betreft) én de Mammon, de afgod van het geld.
Nog meer leuks. Ik was op bezoek bij koffiehuis De Buurvrouw in Aalburg. Een initiatief van een kerk met als voorganger Peter Schouten, de broer van. Een door vrolijke vrijwilligers gerund koffiehuis voor het goede doel. Echte barmhartigheid, hoor. Ik sprak er met een meisje dat op het gymnasium getroffen werd door faalangst. Ze kreeg er een eetstoornis bij. Dankzij Marian Bok woont ze begeleid in Veen. Project Bok! Halleluja!
Leuk om je verhalen te lezen. Mijn vrouw en ik voelen ons wel klimaatoma en klimaatopa.
Helaas kon ik er bij je afscheid als voorzitter van het literair café niet bij zijn. Maar ook ik wil je hartelijk danken en complimenteren met zoveel jaren mooi werk voor de literatuur en voor cultureel Altena!
Leve de lente! De veldkrekel is volgens het radio-programma Vroege Vogels uitgeroepen tot insect van het jaar. De veldkrekel woont in een holletje en komt af en toe naar buiten om te kijken hoe het gaat met het klimaat. Tot mijn vreugde wonnen Zwitserse veldkrekels (klimaatoma’s) een zaak voor het Europese Hof dat Zwitserland méér moet doen om klimaatverandering tegen te gaan. “We maken ons zorgen over de jongeren. Ze zijn niet verantwoordelijk voor de verwoesting van de aarde, maar ze moeten wel de gevolgen torsen. En het ergste: wij zullen er niet meer zijn om hen te beschermen.” Zijn er trouwens klimaatoma’s en klimaatopa’s in Altena? Ik ben een ernstig bezorgde klimaatopa en vraag me af of Altena wel genoeg doet om te vergroenen.
Adri Burghout in zijn veldkrekel. Foto Piet Hartman
Hoogleraar Arnoud Boot zei in het tv-programmaBuitenhof dat we collectief last hebben van een korte-termijn-geheugen en dat het veel moeite kost onze comfortzone te verlaten. “We hebben te veel stikstof. Te veel mest. Te veel CO2. Te veel kleren. Te veel plastic. Te veel e-waste.” In het kader hiervan las ik een interessant briefje van kinderboekenschrijver-illustrator Adri Burghout in Altena Nieuws. Hij legde haarfijn uit dat gezien alle ecosysteempjes er een God bestaat die dit heeft geschapen… Inclusief de veldkrekel. Ik was bijna om! Vervolgens vroeg columnist Ad Los zich af waarom de SGP tegen de Europese Natuurherstelwet stemde. Au! Christenen, en moslims, die tegen schoonmaak van de schepping stemmen.
Rare wereld, veel verwarde zielen, dacht ik nadien. De veldkrekel blijft kalm. Ik kwam Mark Hak van Hakwood Werkendam tegen. Hij vertelde dat zijn vrouw kanker heeft gehad. Logisch toch Mark, merkte ik op. Toen God de aarde schiep nul vervuiling. De mens schiep dioxines, pfas, pesticiden, ammoniak, microplastics. En ga zo maar door. Rendement first. We tuurden naar de Biesbosch. Vergroenen moet. Zei Mark. Het moet.
PS Ik kreeg een brief van de provincie: Deelnemers gezocht voor studiegroep natuurinclusieve landbouw.
