Volle bak en veel bier met columnist Chris Roodbeen (1930-2017)

Columnist Chris Roodbeen, reünie 2015. Foto Hans Werther

Ik had in restaurant ’t Oude Raedthuys een talkshow op poten gezet om reuring te veroorzaken. De oude vissers gingen dood, de oude middenstand doofde, Woerkum-vesting spookstadje. Chris en Jopie Roodbeen waren ook van de partij – sinds 1974 woonachtig in Woudrichem, en hoe. Ik hoorde Chris praten, Rotterdamse havenhumor, duidelijke zinnen, ironische opmerkingen. Dat wordt de columnist, dacht ik. Een prachtige talkshowclub werd het: Chris als columnist, Arie Metz sterke verhalen, Lizzy van Pelt gedichten, Ronald van den Ende en de WC Band. Het feestje duurde van 1989 tot 1999. Chris nam de lokale politiek op de hak. Politiek huilend naar huis. Iedereen in een deuk. Volle bak, samenzweerderig sfeertje, veel bier. Het begon te gisten in de polder.

Daarna kwamen we elkaar regelmatig tegen en dronken borrels tijdens gruwelijke anekdotes. Chris was opgeklommen tot nestor van de rechtbanktekenaars. Ademloos keek ik naar de hand van een artiest. Altijd stormachtige gesprekken. Altijd dikke pret. Omarm het leven, ook het lijden, schreef Nietzsche. Toen hij 75 werd bijvoorbeeld en zoon Wouter de catering verzorgde. Ik luisterde naar ruige verhalen van De Telegraaf-verslaggever Fred Soeteman in de tuin. We dronken vele woorden en glazen. Tijdens de presentatie van de Hoornse Taart deden we het dunnetjes over. Op 17 december waren we getuige van de CR Expo in de Kunsthal. Alle groten uit de misdaad aanwezig. We sloegen elkaar op de schouder. Het bleven vrolijke ontmoetingen. Ontmoetingen van rebelse geestverwanten, geestdriftige kinderen, maatjes.

Chris Roodbeen, monument der rechtbanktekenaars, overleed 10 april op 87-jarige leeftijd. Saskia Belleman blikte bij RTL Late Night terug op een bijzonder kind. En dat was-ie.

Esther Bousché tovert kruitkelders om in Brasserie en B&B

Esther Bousché met een fan. Foto Piet Hartman

De Kruitkelders A en B, 1855. Nieuwe Hollandse Waterlinie. Prachtig gerestaureerd. Geen horecamens kon Kruitkelder B in leven houden. Totdat Esther Bousché kwam. Maart 2015. Een gastvrije ondernemende vrouw uit Lexmond. En een kookwondertje. Huisgemaakte heerlijke happen. Binnen is het romantisch, sfeervol, intiem. De wereld draait door, de kruitkelder niet. Het terras moet beter, daar wordt aan gewerkt, kwestie van omstraten. Na een bezoekje aan de tovertandarts, ga ik meestal even naar het heerlijke mens Esther Bousché. Ze heeft alle tijd voor mij, voor iedereen, voor de hele wereld. Esther heeft geen haast, dat zou niemand moeten hebben, zeker columnisten niet. Ik drink uitstekende koffie, sapjes en wijntjes, eet superappeltaart, broodjes, salades, hmmmm en kijk me rijk.

Ik hoor alleen maar goede berichten over Kruitkelder B ofwel Brasserie Zus.

“Ik heb een cateringbedrijf vanuit huis. Via Coby van Oude Liefde ben ik hier beland. Dinsdag is alles dicht in de vesting. Dus ik niet, drukke dag dan, ik doe niet moeilijk, ik ben een vangnet voor toeristen. Kwestie van luisteren. Iedereen zit hier op z’n eigen eiland. We moeten elkaar versterken. Binnen kunnen 18 mensen zitten, op het terras 40. Verjaardagen, familiefeestjes, vergaderingen, high tea. Ik heb de aanschuiftafel bedacht: vrijdagavond drie gangen voor 25 euro. Het gaat van mond tot mond. De tamtam.”

Je hebt groot nieuws over Kruitkelder A waar Sybille van Gammeren werkte?

“Ik wil er een tweepersoons B&B van maken. Romantische plek, niet? Er moet alleen nog een douche in. Overnachten in een kruitkelder, uniek. De stichting (eigenaar) heeft groen licht gegeven. Ik verhuur de kruitkelder eerst aan de crew van Dokter Tinus. Toeristen willen winkeltjes en eten. Er gaan weer winkeltjes dicht. Een biologische markt op zaterdagmorgen, ook een ideetje.”

http://www.zuswoudrichem.nl/

Stille revolutie op platteland, gevoelige vrouwen nemen de macht over

Madeleine van Toorenburg (de nieuwe CDA-minister van Justitie?), Fientje Bax, Chantal de Schepper en Esther Vroegh tijdens Internationale Vrouwendag. Foto Piet Hartman

De stille revolutie op het platteland. Nog niet zolang geleden hadden de vrouwen geen kiesrecht, pas sinds 1919. Moesten de vrouwen onder de koe zitten, bezemen, baren en boerenkool stampen. Alle respect voor die vrouwen, onder het juk van de mannen, al sinds Adam en Eva. Maar vrouwen zijn niet zo boosaardig als mannen. Ze komen van Venus en niet van Mars. We zijn toe aan vrouwelijke leiders. En niet zo’n klein beetje ook. Ik was tijdens de Internationale Vrouwendag op Fort Altena. Ik heb genoten van onze polderbabes. Ze lieten de kurken knallen. Mannen grijpen direct naar de fles. De nieuwe gemeente Altena wil innoveren en excelleren. Eerst zien en dan geleuve! Ik wil het volk snakkend naar boerengezonde bestuurders een zetje geven en heb ter plekke een College van B en W bedacht dat geheel bestaat uit gevoelige vrouwen. Per 1 januari 2019 aan de slag dus. DE gouden eeuw voor vrouwen is aangebroken. Lees, huiver, geniet!

Burgemeester. Aveline Dijkman. Zij coacht iedereen die persoonlijk wil groeien. Zo word je een blij mens, elke dag. Ook op scholen, ook voor ambtenaren. Het valt me op dat mensen in grote auto’s altijd zo chagrijnig kijken. Lieve golddigger Aveline, wil je onze burgemeester worden, opdat de poldermensen groeien en bloeien?

Wethouder van zorg en daadkracht. Beppie ten Böhmer. Zij troost en prikkelt mensen zodanig dat ze nooit meer zorg nodig hebben. Maar iedereen die bijstand krijgt, levert een tegenprestatie, vrijwilligerswerk.

Wethouder van economische zaken. Fientje Bax/Karin Struijk. Duobaan. Zij verbinden mensen, mensen uit Aalburg, Woudrichem en Werkendam, en iedereen krijgt een persoonlijke duurzame motor om mee te doen.

Wethouder normen en waarden. Esther Vroegh. Zij stelt voortdurend uitdagende vragen en zorgt ervoor dat Altena niet afglijdt naar het niveau van de grachtengordel of Sodom en Gomorra.

Wethouder lezen. Marina Zwaan. Zij leest elke avond op RTV Altena een verhaaltje voor. Voor jong en oud, voor boeren en boerinnen, voor migranten en gelukszoekers. De laaggeletterdheid neemt met sprongen af.

Wethouder koeien en kippen. Laura Leijser. Zij zorgt ervoor dat elke boerderij een eigen kringloop heeft. Als beloning krijgen de boerinnen een smartphone waarmee ze de hele dag op het terras kunnen zitten en met hun koeien kwekken.

Wethouder Karin Struijk.

Lokale sterren snikken en stralen

Martin van Dijk, Jenneke Komejan en Philip den Haan stralen tijdens de Altena Inspiratiedag. Foto Piet Hartman

Jaren geleden, heel lang geleden, was ik gespreksleider bij een bijeenkomst van Ideaalburg, Gemeentebelangen Woudrichem en Lokaalbelang Werkendam. Zendeling Shah Sheikkariem wilde de samenwerking versnellen. We zaten in cafetaria ’t Pleintje te Dussen. Low-budget en lekker. Shah wilde verbinden, Bas de Peuter ook, Peter Ribbers mokte. “Werkendam heeft Dussen-Hank van de ondergang gered. Tijd voor een update naar een nieuw Altena,” probeerde ik. Peter Ribbers zag dat niet zitten. “Wat moeten we met Aalburg? Niks mee te beginnen. Woudrichem vooruit, maar Aalburg liever niet”, zei hij en mokte voort. Mijn hemel, dacht ik, de grote toneelschrijver van Dussen is ziende blind. Is Aalburg een boevenclub? Gesauwel van splinters, dat wel.

Shah Sheikkariem ging als een missionaris voort. Met de door hem opgerichte partij Ideaalburg veroverde hij twee zetels, na een hertelling, scheelde drie stemmen. Dat gaf de doorslag voor de nieuwe gemeente Altena. God strafte de SGP en beloonde de Aalburgse idealisten. Ideaalburg, Gemeentebelangen Woudrichem en Lokaalbelang Werkendam hebben elkaar toch gevonden. Shah Sheikkariem, Martin van Dijk en Philip den Haan snikkend en jubelend in de kelder van een kroeg. Wordt Altena Lokaal (werktitel) na het CDA de grootste partij?

De droom van Philip den Haan komt uit: een atletiekbaan achter het Altena College. Hoera! Maar. “Het schuift maar op, het schuift maar op, want het CDA had zijn huiswerk niet gedaan, terwijl Werkendam de zes ton al heeft gevoteerd. Wat nou nieuwe democratie”, zei Philip gebelgd.

Wat betekent deze stoelendans richting 1 januari 2019?

Shah Sheikkariem en Jenneke Komejan kunnen niet stuk.

Martin van Dijk en René Hoegee blijven kritisch.

John Bakker gaat met de feestneus richting Altena.

Peter Ribbers vertrekt, hij gaat een soap over Altena schrijven.

Jan Dokman stopt ook, hij kan geen Breuer-gate meer zien.

Sandra Paans heeft het te druk met de Werkendamse Verwarmingsindustrie.

Philip den Haan wordt kartrekker dankzij het grote voorbeeld de innoverende gemeente Hollands Kroon.

BAB en Aalburgse Alliantie exit.

Meer Polderbabes!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Woudrichem-vesting van krottenwijk naar booming goudkust

Prins Claus krijgt een rondleiding na de restauratie in 1971. Foto Salha

Woerkum-vesting stond in de jaren zestig op instorten. De gemeente zat op zwart zaad. Was gelukkig niet in staat om de boel te slopen. Dankzij de Bond Heemschut en Prins Claus werd de vesting van de ondergang gered. Niemand kon toen vermoeden dat het een goudkust zou worden. Huizen te koop met krankzinnige prijzen. Wourkem is booming dankzij Dokter Tinus en miljonairs van buiten. Op de vlucht voor de stress van de Randstad. Woondromen met uitzicht op Maas Waal en Merwede. Met de geur van Riveer en een verdwaalde snoekbaars. Woerkum bestaat niet meer uit Woerkumers, maar uit de nieuwe elite, 80 procent der vesting. Knudde? Nee, een weldaad, een injectie, innovatie. Een greep uit het aanbod van Funda.

Hoogstraat 4. In de Vergulde Helm, bouwjaar 1601, torenhoge vraagprijs 650.000 euro kk. Hans Bas Val woont er als een god. Met zijn vrouw. Hij liet me de wijnkelder zien tijdens het Theaterhoppen. Ze verhuizen naar de boerderij waar Errit van der Velde & Maja Groeneveld woonden, tegenover Kruiden en Jasmijn.

Het Jacoba van Beierenhuis, Molenstraat 2. Ik ben er geboren in 1944. Vier gezinnen onder de pannen, maar het dak lekte. Toen de nonnen het pand verkochten, kostte het rond de 300.000 gulden. Martin van Dijk en Marina Zwaan wonen er nu als graaf en gravin in 14 kamers. Vraagprijs 795.000 kk.

De oude pastorie met een torenhoge vraagprijs.

Molenstraat 35, voormalige hervormde pastorie, bouwjaar 1850. Sam Bax woonde er in 7 kamers, 1000 m2 grond met B&B. Peter en Moniek de Knegt gaan scheiden. Paleisje voor een lid van de Quote 500: vraagprijs 1.195.000 kk.

Kerkstraat 78, het café (1887) van Aai Petoet, daarna restaurant, 6 kamers, dubbele bewoning mogelijk. Vraagprijs 425.000 kk

Kerkstraat 56. De voormalige boekwinkel van Amie van Beem. Tegenwoordig de befaamde ijssalon van Frans Baks. Vraagprijs 378.000 kk. De ijssalon heeft een huurcontract tot en met 2020.

Wie snakt naar een huske in de vesting een paar koopjes. Spieringstraat 8, vissershuisje, 199.500 kk en het schattige Kerkstraat 12, 155.000 kk.

Wie de hele dag naar het water wil turen, een buitenkans: Rijkswal 14, 255.000 kk

Het spookt in het oude postkantoor, redding door Peter de Knegt mislukt

Het verloederde postkantoor met een prachtig gedicht van Lizzy van Pelt. Foto Piet Hartman

Het verloederde postkantoor met een prachtig gedicht van Lizzy van Pelt. Foto Piet Hartman

Het oude postkantoor van Woudrichem. Wat een verlopen hondenbrok. Schimmel op de ruiten, schimmel in de keuken, schimmel in de tuin. Een verwilderde kat staarde me aan. En dat alles is van projectontwikkelaar Kooijmans. Ik had ergens gelezen dat Robert Holmes kraakwacht speelt. Hearhear! Robert nam zowaar op. De voormalige stormachtige directeur van de VVV Altena Biesbosch terug in de vesting. Een failliet restaurant en een echtscheiding armer. Robert Holmes stond me toch vrij monter te woord. ,,Ik woon er als een vorst, werk elders als kok, en moet weg, zodra meneer Kooijmans het pand het verkoopt.” Meneer Kooijmans vraagt de ene dag 6,5 ton en de volgende dag 7,5 ton. Iedereen krijgt een wurgcontract van meneer Kooijmans. Het ene na het andere hotel-restaurant ging op de fles. Maar ja, soms lieten pachters meneer Kooijmans stikken…

Peter de Knegt.

Peter de Knegt.

Shit blijft aan het postkantoor (1905-1995) kleven, een grachtenpand met riviergezicht, een pand aan de Goudkust van Woudrichem, een rijksmonument om van te blowen. Journalist Peter de Knegt, een andere markante mens, ooit sterverslaggever bij het AD, daarna kandidaat-raadslid voor Progressief Altena, wilde er een zorghotel voor licht dementerende bejaarden van maken. De verloedering ging hem aan het hart. Hiephiep! ,,Ik had een lijstje met rijke mensen gemaakt en een goeie pitch. Binnen een paar dagen 2 ton voor het goede doel. Tijdens een vrijwillige veiling in Vught mocht ik 4,5 ton bieden. Meneer Kooijmans hield vast aan 6,5 ton. Zo jammer, zo jammer. Later belde hij me op of ik manager van een asielzoekershotel wilde worden.”

Wattuh? Meneer Kooijmans wilde er best asielzoekers stallen, maar dat feest ging niet door. Keizer Kooijmans wacht op de hoofdprijs van echte miljonairs. Oh ja, een Almkerkse ondernemer is zijn volgende klant. Hij wil er gaan wonen, met een B&B en een theetuin. Weer stront aan de knikker. De vraagprijs…

 

Proef met autovrije Hoogstraat? Groene spierballen gezocht…

In een van mijn columns voor AD Rivierenland maakte ik gewag van de autovrije Hoogstraat in Gorcum en de autovolle Hoogstraat in Wourkem. Een vesting is niet gebouwd voor auto’s, maar voor kruiwagens en paard en kar. Bij toeval kwam ik vestingnotabel Piet de Joode tegen. Hij vertelde een brief naar B en W te hebben gestuurd. Een ambulance op weg naar zijn broer kwam vast te zitten in het stadje. “Eigenlijk zou de vesting autoluw moeten worden. Een proef met een autovrije Hoogstraat in de zomer, waarom niet?”, zei hij.

Peter Baks. Foto Piet Hartman

Peter Baks. Foto Piet Hartman

Wethouder Paula Jorritsma schreef me dat uit onderzoek was gebleken dat de vestingbewoners het parkeerbeleid prima vinden en Paula dus ook. Gemakzucht en gebrek aan gevoel voor schoonheid, noem ik het. Krijgt de groene wethouder Paula Jorritsma al last van angstzweet bij een paar protesten? Goed bestuur is emotiemanagement. Tijdens de Kunstroute was het een verkeerschaos met de dikke bakken. De boa werkt ’s zondags niet anders had het bonnen geregend. Het is wachten op een dodelijk ongeluk. In de studio van Radio A-FM Altena Alternatief zat Peter Baks naast me. Hij is chef van de stadsgidsen en juichte het idee van Piet de Joode toe. Hoezo? “Ik noem de Hoogstraat de PC Hoogstraat, maar de auto’s rijden er de vouw uit je broek. Toeristen kunnen geen mooie foto’s maken, want het blik verpest de straat. Ik denk dat er intussen meer mensen zijn dan we denken die een autovrije Hoogstraat willen.” Paula Jorritsma heeft de hulp nodig van het verstandige vestingvolk. Te paard voor een proef!

PS Burgemeester Anne Hidalgo van Parijs wist 690 km autovrij te maken. De Hoogstraat is 300 meter.

Dit beeld vergeet ik niet

Mijn opa onthult de Zalmvisser van kunstenaar Ton Koops, geschonken door Theo Sandberg. Foto Ton Koops

Mijn opa onthult de Zalmvisser van kunstenaar Ton Koops, geschonken door de beroemde advocaat Theo Sandberg. Foto archief Ton Koops

Tijdens de beeldenstorm van 1566 hebben de protestanten alle beelden opgeruimd. Maar zie, vooral langs de rivieren staan er weer genoeg. De beelden herinneren vaak aan het verleden, aan het gezwoeg van onze voorvaderen. Het geploeter in de steenfabriek, de vissers die moeite hadden het hoofd boven water te houden, de schippers met een loon net genoeg om niet te verzuipen. Mijn opa Bart Hartman onthulde in 1978 het bronzen beeld de Zalmvisser – ik was erbij. Het staat op de Maaspunt in Woudrichem, gezicht naar Gorinchem, rug naar Slot Loevestein. Ik besloot tijdens de Kunstroute Woudrichem het standbeeld tot leven te wekken met een terugblik. Passanten schoven aan, luisterden, dankbare reacties.

Mijn opa leefde van 1886 tot 1985 en werd 99 jaar. Hij had een stevige gestalte, je kon echt op hem bouwen, en hij had weinig woorden nodig om tot de kern te komen. Toen opa en oma zeventig jaar getrouwd waren, was het groot feest in ’t Oude Raedthuys. Hofkapel Nooit Gedagt blies de alcoholdampen van de vloer. En wie stond daar in z’n eentje te dansen? Mijn opa. Zo wil ik oud worden, dacht ik geroerd… Dat beeld vergeet ik niet. Een mens moet een beetje geluk hebben, maar discipline kan geen kwaad. Hij droeg zomer en winter een wollen borstrok. Nooit ziek. Eigenlijk was opa een halve moslim met een visserspet. Voor het middageten nam hij twee borrels. Maximaal! ,,Ge mot het vléés in de pekel houwe,” zei hij tegen me. Natuurlijk aten ze minimaal één keer per week vis. Maar, ze aten ook elke week bruine bonen met uitgebakken spek. Opa dankte de Here en veegde zijn kin af met een zakdoek.

Hij wandelde tot op hoge leeftijd dagelijks naar de rivier. ,,Die motten ze met ’n paal dôôdslaon,’’ mompelden zijn stadgenoten. Hij stierf net voor de internetrevolutie. Zou hij met een mobieltje in de boot gezeten hebben? Moraal van het verhaal: opa en oma hadden weinig nodig om gelukkig te zijn. En anderen gelukkig te maken…

Deze column stond 17 september in AD Rivierenland.  

 

Zonnekoningen moeten zich bezinnen

Ab van Toor. directeur Meander. bij het zonnepanelenproject in Eethen. Foto: Hans Roest

Ap van Toor, directeur Meander. bij het geslaagde zonnepanelenproject in Eethen. Foto Hans Roest

Woonde chef Team NL Maurits Hendriks maar bij mij in de buurt. Die had de woningcorporatiebazen allang wegens wangedrag naar huis gestuurd. Ik doel op Peter van den Heuvel van Woonlinie, Ap van Toor van Woonservice Meander en Kees Biesheuvel van Land van Altena. Toen minister Plasterk in 2011 de salarissen van de topbestuurders in de (semi-)publieke sector onthulde, schrok iedereen zich wild. De Balkenendenorm bedroeg 193.000 euro. Veel zelfbenoemde zonnekoningen drukten jaarlijks dik 200.000 euro achterover. Hadden de topbestuurders dan iets bovenmenselijks gepresteerd? Nou nee, het was een ordinaire graaiersclub. Peter van den Heuvel incasseerde 242.000 euro, de tweehoofdige directie van Meander totaal 320.000 euro en Kees Biesheuvel 134.000 euro. De raad van commissarissen had moeten blaffen. Maar zodra het woord waakhond valt, worden we in de maling genomen. Echte waakhonden komen voor in de griezelverhalen van Roald Dahl. Commissarissen zijn meestal oude mannen die de directie en elkaar de hand boven het hoofd houden. Gemeenschapsgeld verkwisten, dat doen ze.

Het retescherpe Brabants Dagblad stelde een onderzoek in naar de stand van zaken. Houden onze zonnekoningen zich aan de Wet Normering Topinkomens? Peter van den Heuvel verdient nu 191.000 euro. Dat mag, maar het moet 130.600 euro worden per 2021 voor het beheer van 4200 huizen. Ap van Toor en Meander (2200 huizen) staan onder financieel toezicht. Hij moet terug van 168.000 naar 103.900 euro. Meander bouwt tot en met 2018 géén huis meer… Koning Kees Biesheuvel levert in tot 93.000 euro, voor 1000 huizen een riante beloning.

Deze toppers verdienen echt geen medaille. Wonen ze met hun architecten nog onder een steen? ZONgericht en energieneutraal bouwen kom ik nergens tegen. In Aalburg liggen op drie (!) van de 100 huizen zonnepanelen. In Werkendam en Gorinchem gaat het iets beter. Volgens een onderzoek van het Reformatorisch Dagblad maken SGP-stemmers zich weinig zorgen over vervuiling en klimaatverandering. Ze geloven in een nieuwe hemel en een nieuwe aarde door alleen maar te bidden…

Deze column stond zaterdag 13 augustus in AD Rivierenland.