Schouten Europe doet volop mee met de vegarevolutie

Giessen, de groene hotspot van Altena met HAK en Schouten Europe. Bakker Klaas Schouten stond in 1893 aan de basis van familiebedrijf Schouten. Visionair Henk Schouten bedacht zo rond 1990 dat de oprukkende vleesetende mens wel eens problemen zou kunnen veroorzaken en ging op zoek naar vleesvervangers, vega, op z’n Engels vegan of plantbased. Vorig jaar groeide de Nederlandse vega-industrie met 20 procent tot 200/300 miljoen. Vivera (Holten) is marktleider. Iedereen lust natuurlijk de vegafastfood van McDonald’s. Schouten Europe doet goed mee en verdubbelde het personeel tot 50 om ambities te verwezenlijken en om in de goudkoorts en de vechtmarkt staande te blijven. Ik vroeg Mark van Noorloos naar de stand van zaken.

Henk Schouten. Het wel en wee van de familie Schouten staat uitgebreid in het boek FAMILIEBEDRIJVEN, de Kracht van Altena. Nog te koop bij Bruna Sleeuwijk. Foto Schouten Europe

“Supers als AH en Jumbo verkopen onze producten onder eigen naam, het huismerk. Ons merk Goodbite is op de achtergrond geraakt. We focussen op huismerken. Bonduelle koopt een Schouten en brengt dat onder eigen merk op de markt. De concurrentie is enorm! Zeg van 3 naar 30 aanbieders. Unilever timmert met de Vegetarische Slager aan de weg. Grote vleesbedrijven uit de VS, Engeland en Duitsland bestormen de markt en kopen vegafabrieken op. Nee, ik geloof niet dat familiebedrijf Schouten zomaar wordt overgenomen, maar zeg nooit nooit.”

Schouten Europe heeft in Nederland 7 fabrieken die de premix (grondstoffen) samenstellen. Sojabonen worden vaak gebruikt als basis, maar onze soja komt NIET uit de Amazone. Schouten heeft de ambitie om al dit mensvoer in Nederland te kopen. Die 300 miljoen omzet per jaar is maar een schijntje vergeleken bij de 5 miljard vleesconsumptie. Nederland eet 200 miljoen kippen, uit binnen- en buitenland, per jaar. Nederland vreet en vliegt… Da’s andere kost! Waarom snakken we niet naar een groenteburger of een zeewierburger? Dat is beter voor gewoontedier mens en de planeet. Conclusie: de flexitariërs en vegetariërs rukken traag op. Een trage revolutie is wel de beste revolutie. Troostende gedachte: alleen de Finnen eten meer vega dan de Nederlanders.  

“Het gekke is dat de vegamarkt wereldwijd groeit, maar ook de vleesmarkt. Als de Chinezen dankzij de welvaart meer vlees gaan eten (status) en de barbecue aansteken, stuwt dat de cijfers op. We zijn pas in India een duurzame productielijn (de eerste van de 100)  gestart: Tempeh Today, een koek met sojabonen. India eet vanwege het geloof geen vlees en dat betekent kansen voor Schouten Europe. Voorts willen we met nieuwe producten scoren, zoals visvervangers: een plantaardige tonijnburger en plantaardige vissticks, een visburger en visnuggets.”

PS Mijn dochter is vegetariër en zij stimuleert de familie.

De gezonde missie van HAK-topman Timo Hoogeboom

We zijn elke dag vrij om rotzooi te (ver)kopen. Maar de ene ondernemer is de andere niet. Jeff Bezos van webwinkel Amazon, de rijkste man ter wereld, wordt de grootste legale drugsdealer genoemd. Nee, dan topman Timo Hoogeboom van HAK. HAK is de gezonde motor van Altena. Al sinds 1952 toen vader & moeder Hak, maatschappelijk verantwoord, appelmoes gingen wecken. HAK heeft de magie van grootmoeder weten te behouden. De magie van de gezonde Hollandse pot. De magie van krootjes, rode kool, spinazie en bonen. MMMMMMMM. Martine Bijl, Ronald Koeman en Herman den Blijker maakten HAK bekend en bemind in Nederland, Duitsland en België. Nationaal erfgoed, hoor. Dankzij de hamsterwoede tijdens de coronacrisis steeg de productie vorig jaar boven de 100 miljoen potten en stazakken #innovatie. HAK kon net op tijd met behulp van 300 telers extra zomergroenten zaaien.

Timo Hoogeboom trots op HAK. Foto HAK

Altena Magazine vroeg mij wie ik wilde interviewen. Timo Hoogeboom van HAK natuurlijk, antwoordde ik. HAK bloeit, sinds 1952 als familiebedrijf, 1992 overname door CSM, 2005 Neerlands Glorie. Maar de kwaliteitspot kan beter en dat besefte Timo Hoogeboom, algemeen directeur sinds 2012. Hij sloot zich, met een noodkreet in diverse kranten, aan bij het internationale duurzaamheidslabel On The Way To Planet Proof, zoals Jumbo en Friesland Campina. Hoezo?

“Om te beginnen is het een innerlijk drive. Wat laten we achter aan onze kinderen? De klimaatcrisis baart me zorgen. Bij 35 graden verschroeit voedsel. Het voedselsysteem moet op de schop. We putten onze bodem uit. Een gezonde bodem heeft bodemleven. Uit goeie grond komt beter eten, meer smaak. De boeren krijgen geen eerlijke prijzen. On The Way zit tussen de reguliere landbouw en de biologische landbouw in door minder gebruik van pesticiden en kunst/mest enz. HAK wil met al zijn telers een voortrekkersrol vervullen. Het land healen, de gewassen healen. Rode kool kost zo 10 procent meer, spinazie 30 procent, dat gaat ten koste van onze winstmarge, maar de bedoeling is dat de hele keten inclusief de supermarkten gaat meebetalen. Ik ben daar positief over. In 2020 hebben we het manifest voor ketenlandbouw aan minister Schouten aangeboden.”

Brussel wil in 2030 30 procent biologische landbouw. Oostenrijk ligt op kop met 25 procent. Nederland in de achterhoede met 3 procent. Nederlanders gaan liever 3 x per jaar op vakantie dan ze betalen voor goed eten. Liggen in de zon met een BMI-buik… Anderzijds rukt de plantaardige keuken op. Hoe innovatief is het kwaliteitsmerk HAK op de beste klei ter wereld?

“HAK staat voor kwaliteit. Dat is het goud van het bedrijf. Fabriek in Giessen (150 medewerkers), hello HAK Fresh in Den Bosch (40) en een verkoopkantoor in Duitsland (10). Jongeren willen dankzij de HAK-filosofie graag bij ons werken. Ik vind het een spannende en haalbare ontwikkeling. De Zwitsers zijn bereid meer te betalen voor Made in Switzerland. Dat moet in de Nederlandse supermarkt ook duidelijk worden.”

Even lezen: AH wil nog niet meedoen, winst 2020 1,4 miljard, zo worden boeren boos. https://www.groentennieuws.nl/article/9243386/greenpeace-supermarkten-moeten-duurzame-telers-reele-meerprijs-betalen/

Holland Shipyards deint in bange dagen met de markt mee #topjaar

In deze bange dagen fietste ik tegen een lichtpunt, een lichtboei, een schijnwerper aan. Ik zag een zeeschip bij Cor Hoogendoorn (Holland Shipyards Group) liggen. Verwonderd keek ik rond. Wat een bakbeest! Een man wandelde voorbij. Hij bleek de eigenaar te zijn. Een interessant gesprekje.

Zeeschip met kraan voor vervoer van basaltstenen. Rechts segment zuiger.
Pasklaar zuigersegment over de weg naar Duitsland. Foto’s Piet Hartman

Wat doet u met dit zeeschip?

”Ik vervoerde droge lading, maar ben overgestapt op het transport van basalt(stenen) uit Noorwegen naar de Noordzee ten bate van windmolens en zo. Ik had een scheepskraan voor dat werk nodig. Cor Hoogendoorn heeft het geregeld. Zo is de relatie gebleven!”

Wat vindt u van Cor Hoogendoorn?

“Slimme vent. Van de 10 ideeën worden er zeker 8 uitgevoerd. Een goeie werf.”

Een drukte van jewelste bij het voormalige Instalho, opgericht door Cor Hoogendoorn in 1981 met één laskist. Een kraan takelde een stalen gevaarte op een dieplader. Huh? Een lasser vertelde, in looppas, dat het een zuiger voor Duitsland was. In vijf delen op een vrachtauto, paste precies.

Even Cor Hoogendoorn bellen. Holland Shipyards Group heeft werven in Werkendam, Hardinxveld-Giessendam en Vlissingen. Hoe gaat het met het familiebedrijf?

Cor Hoogendoorn met zoons Leendert en Marco. Foto HSG

“Buitengewoon! Topjaar gehad. Veel opdrachten dit jaar. We zitten in de groeimarkt van hybride en elektrische veerboten. We mogen niet mopperen over de prijzen. Kan ietsje beter.”

Hij lepelde een paar orders op: 7 veerboten 60-serie xl voor GVB Amsterdam, 2 voor SKF Kiel, volgen er nog 4. Voor Noorse klant 2 electric ferries, de groenste ferrie ooit, Europese tender, het klikte direct met de Noren. Deep down meebewegen met de markt. Moeten we de uitvindersfamilie Hoogendoorn (zie boek STREEKGENOTEN) op het rvs schild hijsen? Hij grinnikte, neuh, neuh, neuh…

Hybride IJveer-60serie. Foto GVB Amsterdam

Heb je personeel genoeg?

“Nou, een Nederlandse lasser kun je nergens vinden. We hebben veel mensen uit Litouwen in dienst. Vakmensen, hoor. Zij bouwen de casco’s.”

Je zoons Leendert en Marco besturen de geredde en vernieuwde werf in Hardinxveld-Giessendam. Trots zeker?

“Hartstikke trots. Daar werkt een jonge ploeg. Enthousiast team. Veelbelovend.”

https://www.hollandshipyardsgroup.com/

Wereldprimeur elektrisch varen ligt in de haven van Werkendam

Een licht op een vuilnisbelt kan niet verborgen blijven. Tot mijn verbazing zag ik een kale Port Liner in de Biesboschhaven van Werkendam liggen. In 2018 ronkend aangekondigd als wereldprimeur. Een full electric binnenvaartschip van 135 x 11.45. Breaking News! Een initiatief van de Tilburgse binnenvaartondernemer Ton van Meegen –  met een werf in het Gelderse Huissen – na verzoeken van schippers om te vergroenen.

De Port Liner aan de afbouwkade van de Veka Group. Foto Piet Hartman

Teo van Maastricht van Werkina Werkendam, de Willie Wortel van de scheepselektro, klom aan boord. Full electric ZERO EMISSION is de toekomst mede dankzij een miljoenen-injectie van de Europese Unie. De speurtocht naar de beste batterijen voor de Tesla van de binnenvaart duurde voort. De pioniers Ton & Teo vonden de vloeistofbatterij, in goed engels de flowbattery, made in Oostenrijk. Ze hebben onlangs het nieuwe bedrijf Maritime Flow Battery opgericht dat wordt geleid door Werkendammer Ton Versluis, geen familie van de Veka-broers Versluis.

Waar ligt de Port Liner op te wachten?

“Er zijn gesprekken gaande voor de afbouw. Volgend jaar april/mei volgt een proefvaart. We hebben gekozen voor de flowbattery die wordt ontwikkeld door een Oostenrijkse fabriek. De Chinezen gebruiken hetzelfde concept voor de opslag van stroom. De Port Liner kan waarschijnlijk drie dagen met zo’n batterijenpakket varen en gaat in 30 minuten opladen bij een tankstation waar de vloeistof wordt vervangen.”

Drie dagen is andere koek dan pakweg 30 uur. De bedoeling is dat tig van dit soort containerschepen worden gebouwd voor het traject Rotterdam – Tilburg, daarna voor een Europees vervoersnetwerk. Een andere droom is dat de Tesla van de binnenvaart autonoom, dus zonder bemanning, gaat varen. Werk aan de winkel voor Werrekedam!  

Werkendam als hightechcentrum van de binnenvaart. De modderige griendwerkers zijn vloeibare techneuten geworden. Concordia Damen timmert ook geweldig aan de weg. Een opsteker voor het bedrijf dat na het zware verlies van Damen Shipyards in 2019, 40 eco-friendly lng-tankers van 110 x 11.5 gaat bouwen voor een Shell-charter.  

https://www.maritimeflowbattery.nl

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/11/18/duurzamer-varen-op-vloeibaar-aardgas-a4020466

Op weg naar elektrisch varen (1)

Ik ben nooit fan geweest van een cruise. Vreten en lallen op een drijvende doodskist, mij niet gezien. Toen ik las dat cruiseschepen een gruwelijk spoor van vervuiling uitstoten, goedkope stookolie lieve mensen, ging ik over mijn nek. Dat geldt ook voor containerschepen uit China vol met plastic PFAS. Wie kennis vermeerdert, vermeerdert smart, Prediker 1:18. Met wegkijken wordt de smart uiteindelijk alleen maar groter.

De Equadrive. Foto Frans Jan Fortunati.

Blij word ik van innovaties in de binnenvaart. Wie de woelige baren van de Werkendamse haven verkent ziet volop werk. Ik kreeg van Machinefabriek De Waal bericht binnen over een revolutionaire ontwikkeling. Eigenlijk zijn het stapjes richting elektrisch varen. Geen kolen, geen diesel, geen gas, geen leugens, maar elektrisch. Aan elektrisch kleeft een luchtje, de winning van delfstoffen voor accu’s, maar allah. Marco de Waal gebeld voor uitleg. Het samenwerkingsverband Verhaar Omega en De Waal heeft het afgelopen tijd niet stilgezeten. Resultaat: de elektrische voortstuwing EQUADRIVE.

Vertel Marco, vertel!

“De basisontwikkeling, een elektromotor onder water bij de schroef, in plaats van de machinekamer, komt van Verhaar Omega. De verbeterde 360 graden draaibare versie gaan wij bouwen, inbouwen en verkopen. Dat plan ontstond tijdens een koffiepraatje. Overigens is zo’n type, een poddrive,  in de zeevaart al gebruikelijk. We gaan van diesel naar accupakketten. Emissieloos varen is het doel.”

Last van de economische crisis?

“Het is nog een drukte van jewelste, spitsuur aan de kades. Wat De Waal betreft: de bouw van schepen voor de visserij loopt goed. Superjachten ook. Reparatie en onderhoud zullen blijven. De binnenvaart krijgt volgend jaar een dip. De aanvragen voor nieuwe schepen lopen terug. We willen organisch groeien met de Equadrive. Groen varen kost geld. Schippers met ambitie gaan groen varen. Zoon Jacco is bij Koedood Dieselservice bezig aan een waterstofproject.”

Enne, maatschappelijk verantwoord ondernemen?

“We doen aan productinnovatie met Groene Roeren en de Equadrive en overwegen zonnepanelen op de fabriek om zelfvoorzienend te worden, net als andere ondernemers.”

Opvallende verschijning in de Biesboschhaven: de Onion van het Britse chemieconcern Ineos ligt aan de afbouwkade van de Veka Group. Het is de grootste gastanker op de Rijn. Foto Piet Hartman

De explosieve groei van Bas de Peuter #dream big

Nood leert bidden. Volgens de van origine bijbelvaste Bas de Peuter moet je na het bidden de hand aan de ploeg slaan. De grootste wormenkweker ter wereld (gevestigd in Uppel) beleefde en beleeft tijdens de coronacrisis een gekkenhuis. Hij behoort tot de 3 procent ondernemers die het razend druk heeft. Een lucky shot voor hem die coronacrisis, dat wel. 

Topondernemer Bas de Peuter bij Radio A-FM.

De export naar de 3600 Wallmarts in de VS en Canada steeg explosief met 43 procent. Bijna alle Amerikanen gingen depressief de natuur in en vrolijk vissen. #luckyshot

Bigdreamer Bas de Peuter wist niet wat hem overkwam #megastress en gaf alle Nederlandse kwekers een schop onder hun kont.

Een voetbalelftal van Almkerk kwam helpen om de pieren (zonder PFAS) te verzorgen en in te pakken.

De export per vliegtuig stortte in. Van de nood een deugd maken. Het gewoontedier Bas de Peuter ontwierp zeecontainers. Dat scheelt hem 3,5 ton transportkosten per jaar.

Volgens de turbulente Bas de Peuter hebben kunstmest, drijfmest en pesticiden de weilanden gedood. De toekomst is aan de bodem met wormen #goudmijn. Dan komen de grutto’s terug, eerder niet. 

Hij ontwierp een ecocup om zijn wormen te verpakken. Binnenkort gaat de PE-coating eruit. De ijsjesverkopers en de dropverkopers willen de wondercup ook. #dreambig

Hij kreeg groen licht van de gemeente om zijn energieneutrale bedrijf uit te breiden met een loods van 5000 vierkante meter. Liefst onder de grond, maar als dat jaren gaat duren, want ze zijn bezig met bedrijfsprotocollen, bovengronds. Hij wil morgen bouwen.

De waarschijnlijk ondergrondse uitbreiding van The Dutch Nightcrawlers.

Volgens de voormalige wethouder Bas de Peuter vertelt de gemeentesecretaris sprookjes over de daadkracht van de ambtenaren.

Hij verkocht 25 wormenhotels aan de gemeente, kosten 60 mille. Leuk speeltje hoor, maar zet geen zoden aan de dijk, daadkracht van likmevestje. #decadentgeknutsel

Volgens Bas de Peuter moet wethouder Roland van Vugt (aardige ambtenaar) vandaag afkondigen dat er alleen energieneutraal mag worden gebouwd en dat alle daken, ook de bedrijfsdaken, van zonnepanelen moeten worden voorzien.

The Dutch Nightcrawlers loopt gesmeerd. Bas de Peuter heeft tijd zat om weer wethouder te worden. De ware geschiedenis van Bas de Peuter staat in het boek Familiebedrijven, de Kracht van Altena. Nog steeds te koop in de boekwinkels.

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/10/01/rouwen-om-de-geplunderde-aarde-a4014316

Dankbetuigingen

Hoi Piet,

Ik wou even reageren op de inhoud van het boek FAMILIEBEDRIJVEN, de Kracht van Altena: in een woord grandioos. Mogelijk monnikenwerk maar toch. Ik heb het in 2 avonden verslonden. Geeft een heel mooi beeld van al die krachtpatsers in ons mooie gebied van Altena.

En dan jouw taalgebruik, onmiskenbaar Piet Hartman: duidelijk taal.

1 tekstgedeelte (‘t lijkt wel een Bijbellezing) wil ik er uitpikken, dat is de 2e alinea van Altena Potatoes  blz. 123 waar je een bloemlezing geeft over lekkere kwaliteitsvolle aardappels, hoe krijg je het bedacht!

Piet, proficiat met dit mooie boek. Bedank ook maar even die fotograaf, prachtige plaatjes.

Groeten uit Almkerk, Henk Meerman.

Een telefoontje van uitgever Chris Verhoeven, Raamsdonksveer.

Wowwww. Ik was bij ‘t Schrijvertje en zag het boek liggen. In een woord schitterend. En wat een parels die bedrijven, de motor van Altena.

Via Facebook: Jan van der Ham, Andel.

Dag Piet. In één avond gelezen. Pareltje!!!

De complimenten van CdK Wim van de Donk.

Boek overhandigd tijdens de nieuwjaarsreceptie van de provincie door wethouder Roland van Vugt. Iedereen wilde het boek hebben/kopen.

Machiel Mol, voorzitter van de BKA, door het dolle.

Iedereen moet dit lezen.

Proost, een streekparel!

Het boek FAMILIEBEDRIJVEN de Kracht van Altena, is binnen. Een streekparel mede dankzij Damen Drukkers: schrijver-uitgever Piet Hartman, fotograaf Frans Jan Fortunati en vormgever Corné van Beek. Foto Maurice Damen

De presentatie geschiedde bij het gastvrije 50-jarige IVECO Schouten. 22 prominente bedrijven waren van de partij, ze prezen het boek, kregen applaus, dronken een glas en voelden zich verbonden. Familiebedrijven zijn dé motor van Altena.

De streekparel kost 32,50 euro en is te koop bij: Schrijvertje Veen, Marskramer Rijswijk, Bruna Sleeuwijk, Tantje Betje Books Wourkem, Angelot Werkendam, Ballegooyen Modes Dussen en kaasmakerij De Lange Hoeve Genderen. Een prachtige pil met bizarre verhalen en deinende foto’s voor pakjesavond en onder de kerstboom. Grote bestellingen: piet@piethartman.nl

HAK koploper Planet Proof, gun de boeren hun verdiende loon

HAK gaat Planet Proof. HAK als koploper. HAK neemt de koe bij de horens. Ik hoef toch niet uit te leggen wat Planet Proof is? HAK wacht niet tot de bodem morsdood is door pesticiden, kunstmest en drijfmest. Wat is een dode bodem? Een bodem zonder pieren.

Wim Straver plant de eerste rode kool met Adri den Dekker van HAK. Foto Werkendam.net

Onze Giessense conservenfabrikant is de eerste grote jongen in Nederland die het groene label Planet Proof krijgt en uiterlijk 2021 zo alle groenten in de 110 miljoen potten wil stoppen. Te beginnen met rode kool. Landbouwbedrijf Straver uit Almkerk doet met 30 hectare mee. We moeten allemaal een bijdrage leveren, zei Wim Straver in een groot AD-interview 24 oktober. De meerkosten voor het duurzaam telen van rode kool bedragen 10 procent. Dat betaalt HAK, maar het is de bedoeling dat ook de supers gaan dokken.

Een pot Planet Proof Rode Kool kost in de super slechts 5 cent (!) meer. Geen gezeur! Beken kleur! Gun de boeren hun verdiende loon… Verkoop je tweede auto. Ga minder vliegen. Koop minder Chinese troep. We geven nog maar 15 procent van ons inkomen uit aan eten. HAK verwacht dat de meeste telers in Altena, Zeeland en Flevoland zich bij Planet Proof zullen aansluiten. Geen groene rode kolen zonder werklustige Polen, maar de robots komen deraan.

Landbouwbedrijf Straver: Hoofdstuk 4 in het boek FAMILIEBEDRIJVEN de Kracht van Altena.

Is wonen aan de Maas een misdaad?

Uiterwaard aan de Maas. Scheepssloperij 1948. Niemand protesteerde. Kruiwagenfabriek. Niemand protesteerde. Villafabriek. Niemand protesteerde. Schroothoop caravanstalling. Niemand protesteerde.

De schroothoop van Villaforte. Foto Piet Hartman

Nieuwbouwplan Op ‘t Loef. Bezwaarmakers uit de vesting Woudrichem vinden dat nieuwbouw het unieke uitzicht met de Nieuwe Hollandse Waterlinie aantast. Een misdaad noemen ze het… Ze willen een respectvolle ontwikkeling van de schroothoop. Dat betekent zoiets als het opruimen van de schroothoop inclusief De Klerk. Kost drie miljoen, schat ik. Wie gaat dat betalen? Niemand vermoed ik. Zelfs de miljonairs uit de vesting niet. Dan blijft die schroothoop nog eeuwen liggen. Past helemaal bij de Nieuwe Hollandse Waterlinie en het schone uitzicht. Nooit in Parijs geweest zeker. Daar staan de modernste gebouw rond de Notre Dame. Nooit naar de nieuwbouw van Woerkum gekeken zeker. Ik bedoel de nieuwbouw bij de Koepoort. En die droefenis staat ook nog in het schootsveld van de NHW.

Bouwplan Bouwlinie.

De enige oplossing op dit moment is (duurzame) woningbouw, een initiatief van projectontwikkelaar Bouwlinie en Bouwbedrijf  Tankens. Vooruit, die toren aan de Maas mag wel een meter lager. En in 1995 stond het industrieterrein van Fort Bouw onder water. Puntje van aandacht. De gemeenteraad is zo verstandig geweest de woningbouw (100 huizen) goed te keuren. Het liep storm, want wie wil er niet in het Manhattan aan de Maas wonen? Ik pleit ook voor een insectenhotel midden in de waterwijk. Te sponsoren door bezwaarmaker Progressief Altena. De Raad van State doet uitspraak.