Duizend excuses en kussen: Kader Abdolah komt 3 februari, Griet 9 juni

Godin Griet Op de Beeck komt niet 3 februari. Gedoe met een dubbele boeking. Duizend excuses, duizend kussen, duizend hemels. Wachten, wachten, wachten. Griet Op de Beeck komt vrijdag 9 juni in de Martinuskerk, kerk open 19.30 uur, aanvang 20.30 uur, entree 15 euro. Zucht. Hoera. Het programma van het Literair Café ziet er voor de rest van het seizoen als volgt uit: vrijdag 3 februari schrijver Kader Abdolah met Salam Europa! in de Teerkamer 20.30 uur, zondag 9 april literaire liefdes in de Teerkamer 16.00 uur, vrijdag 9 juni Griet Op de Beeck in de Martinuskerk. Allemaal eerst naar Kader Abdolah. Hij werd in 1954 in Iran geboren, religieus nest, vluchtte in 1988 naar Nederland, schreef de bestseller Het huis van de moskee. Een rasverteller die Kader. Zijn nieuwste boek heet Salam Europa! en gaat ook over Molenbeek en de vluchtelingen. Zonder literatuur kun je gewoon lekker rijk worden. Kijk maar naar Goldman Sachs en de Zuidas. Toch maar een citaatje van de Engelse schrijver en filosoof Thomas More (1478-1535): Een van de grootste problemen van onze tijd is dat velen geschoold zijn, maar weinigen ontwikkeld.

Ik huil alleen bij jou, Melanie

Merwedebrug 2016.

Het dieptepunt van 2016 was natuurlijk de bijna ingestorte Merwedebrug. Hoe Rijkswaterstaat de haatbrug met plakband, bouten, lijm, punaises en onwel geworden schilders moest redden. Die haatbrug is net zo erg als een haatimam… Met toeters en bellen geopend in 1961 door koningin Juliana en Ridder van Rappard. De ridder kwam gelukkig te paard anders was het gezelschap toen al neergestort. De brug was eigenlijk ontworpen voor handkar, paard en kar en een enkele automobiel. De brug zakte bijna door zijn hoeven in 2016 wegens 100.000 auto’s per dag inclusief een karrenvracht vrachtwagens. Enfin, dankzij het plakwerk kan de haatbrug weer 30 jaar mee, hopen ze. Ik huil alleen bij jou, Melanie Schultz van Haegen.

De eerste weg met zonnepanelen, in Frankrijk.

De nieuwe A27 wordt vanaf 2019, na oeverloos gezwam, aangelegd. Het wordt een plakbandbrug en mierenneuken op de vierkante kilometer. De weg van de toekomst met zonnepanelen? No way! Ik huil alleen bij jou, Melanie. Zonder lightrail van Breda naar Utrecht. Hoezo economische dynamiek? Binnenkort staat iedereen stil. Schreeuwend, smijtend, schietend. Hallo! Wakker worden! Topambtenaren! Ik huil alleen om jou, Melanie. Alleen om jou, om jou…

Fons Naterop dé politicus van 2016, duurzame Machiel dik op 2

2016 was het jaar van de belediging, van kwetsen en krenken. Ik doe er niet aan mee. Een columnist moet wel regelmatig stevig schuren – zonder wrijving geen glans – en dat moet genoeg zijn voor bestuurderselite en volk om wakker en waakzaam te worden. Namens Radio A-FM Altena Alternatief koos ik de politicus van het jaar. Mocht u het vergeten zijn: de politicus van 2015 was Jenneke Komejan van Ideaalburg. Zij haalde met de partij van Shah Sheikkariem Aalburg, Werkendam en Woudrichem op 13 oktober 2015 uit de stront door voor een herindeling en innovatie te kiezen.

Twee cracks: Jan Luteijn (burgemeester Cromstrijen) en Fons Naterop. Foto’s Piet Hartman

Op 1! Burgemeester Fons Naterop van Aalburg. De manier waarop hij de visiegroepen in het leven riep en verwelkomde was groots met een zachte g. Wordt Fons Naterop de eerste burgemeester van Altena? Hij is dan 62 en kan een termijn van vier jaar gemakkelijk aan. Fons gaat ons door de woestijn naar het beloofde land leiden, mits hij solliciteert. Minpunt is dat Fons Naterop intussen zo gevierd is dat hij te veel petten op heeft.

Op 2! Wethouder Machiel de Gelder van Werkendam. Ik liep met hem de Climate Miles naar het Biesboschmuseum. Dat zegt genoeg. Als teken van bewustwording kreeg ik van  Werkendam een flitsende ecotas: Take care, The Earth is your Only Home. Wie dat niet begrijpt is ziende blind. De Gelder moet wethouder duurzaamheid van Altena worden. Machiel doe het! Go!

De Climate Miles van Machiel de Gelder.

Op 3! Wethouder Renze Bergsma. Burgemeester Arie Noordergraaf knipt linten door en kust senioren, maar de grote leider van Woudrichem is Bergsma. Hij krijgt bonuspunten, omdat hij sinds kort supporter van het Literair Café is en zodoende Paul Scheffer over het multiculturele mijnenveld hoorde oreren. Renze Bergsma zal geen onzin uitkramen bij de komst van een azc.

Op 4! Philip den Haan van Lokaalbelang Werkendam. Hij droomde over een topsporthal bij het Altena College, maar verloor met 20-1, want de Crosser wordt opgeknapt. Philip droomt nu over een atletiekbaan. Het beste medicijn tegen een depressie is hollen, volgens de psychiater Bram Bakker. 1500 hollende en blije kinderen dus, plus de Altena Roadrunners. De droom van Philip mag geen nachtmerrie worden.

Op 5! Arno Bouman van het CDA Aalburg. Zijn blogs geven een helder kijkje in de zweet- en achterkamertjes. Alleen zijn laatste blog over AquaAltena begreep ik niet. Ik ben er te dom voor waarschijnlijk. Kom uit uw comfort zone en ga bloggen, raadsleden. Of kijken jullie liever naar Slapen met Chantal?

PS Maandag 19 december 20-22 uur was de laatste en 210e uitzending van Altena Alternatief. Technicus Hetty Schelle gaat iets anders doen en aangezien er geen technicus beschikbaar is, stopt het programma. Er wordt gewerkt aan een doorstart. U hoort van mij.

 

Woudrichem-vesting van krottenwijk naar booming goudkust

Prins Claus krijgt een rondleiding na de restauratie in 1971. Foto Salha

Woerkum-vesting stond in de jaren zestig op instorten. De gemeente zat op zwart zaad. Was gelukkig niet in staat om de boel te slopen. Dankzij de Bond Heemschut en Prins Claus werd de vesting van de ondergang gered. Niemand kon toen vermoeden dat het een goudkust zou worden. Huizen te koop met krankzinnige prijzen. Wourkem is booming dankzij Dokter Tinus en miljonairs van buiten. Op de vlucht voor de stress van de Randstad. Woondromen met uitzicht op Maas Waal en Merwede. Met de geur van Riveer en een verdwaalde snoekbaars. Woerkum bestaat niet meer uit Woerkumers, maar uit de nieuwe elite, 80 procent der vesting. Knudde? Nee, een weldaad, een injectie, innovatie. Een greep uit het aanbod van Funda.

Hoogstraat 4. In de Vergulde Helm, bouwjaar 1601, torenhoge vraagprijs 650.000 euro kk. Hans Bas Val woont er als een god. Met zijn vrouw. Hij liet me de wijnkelder zien tijdens het Theaterhoppen. Ze verhuizen naar de boerderij waar Errit van der Velde & Maja Groeneveld woonden, tegenover Kruiden en Jasmijn.

Het Jacoba van Beierenhuis, Molenstraat 2. Ik ben er geboren in 1944. Vier gezinnen onder de pannen, maar het dak lekte. Toen de nonnen het pand verkochten, kostte het rond de 300.000 gulden. Martin van Dijk en Marina Zwaan wonen er nu als graaf en gravin in 14 kamers. Vraagprijs 795.000 kk.

De oude pastorie met een torenhoge vraagprijs.

Molenstraat 35, voormalige hervormde pastorie, bouwjaar 1850. Sam Bax woonde er in 7 kamers, 1000 m2 grond met B&B. Peter en Moniek de Knegt gaan scheiden. Paleisje voor een lid van de Quote 500: vraagprijs 1.195.000 kk.

Kerkstraat 78, het café (1887) van Aai Petoet, daarna restaurant, 6 kamers, dubbele bewoning mogelijk. Vraagprijs 425.000 kk

Kerkstraat 56. De voormalige boekwinkel van Amie van Beem. Tegenwoordig de befaamde ijssalon van Frans Baks. Vraagprijs 378.000 kk. De ijssalon heeft een huurcontract tot en met 2020.

Wie snakt naar een huske in de vesting een paar koopjes. Spieringstraat 8, vissershuisje, 199.500 kk en het schattige Kerkstraat 12, 155.000 kk.

Wie de hele dag naar het water wil turen, een buitenkans: Rijkswal 14, 255.000 kk

Het spookt in het oude postkantoor, redding door Peter de Knegt mislukt

Het verloederde postkantoor met een prachtig gedicht van Lizzy van Pelt. Foto Piet Hartman

Het verloederde postkantoor met een prachtig gedicht van Lizzy van Pelt. Foto Piet Hartman

Het oude postkantoor van Woudrichem. Wat een verlopen hondenbrok. Schimmel op de ruiten, schimmel in de keuken, schimmel in de tuin. Een verwilderde kat staarde me aan. En dat alles is van projectontwikkelaar Kooijmans. Ik had ergens gelezen dat Robert Holmes kraakwacht speelt. Hearhear! Robert nam zowaar op. De voormalige stormachtige directeur van de VVV Altena Biesbosch terug in de vesting. Een failliet restaurant en een echtscheiding armer. Robert Holmes stond me toch vrij monter te woord. ,,Ik woon er als een vorst, werk elders als kok, en moet weg, zodra meneer Kooijmans het pand het verkoopt.” Meneer Kooijmans vraagt de ene dag 6,5 ton en de volgende dag 7,5 ton. Iedereen krijgt een wurgcontract van meneer Kooijmans. Het ene na het andere hotel-restaurant ging op de fles. Maar ja, soms lieten pachters meneer Kooijmans stikken…

Peter de Knegt.

Peter de Knegt.

Shit blijft aan het postkantoor (1905-1995) kleven, een grachtenpand met riviergezicht, een pand aan de Goudkust van Woudrichem, een rijksmonument om van te blowen. Journalist Peter de Knegt, een andere markante mens, ooit sterverslaggever bij het AD, daarna kandidaat-raadslid voor Progressief Altena, wilde er een zorghotel voor licht dementerende bejaarden van maken. De verloedering ging hem aan het hart. Hiephiep! ,,Ik had een lijstje met rijke mensen gemaakt en een goeie pitch. Binnen een paar dagen 2 ton voor het goede doel. Tijdens een vrijwillige veiling in Vught mocht ik 4,5 ton bieden. Meneer Kooijmans hield vast aan 6,5 ton. Zo jammer, zo jammer. Later belde hij me op of ik manager van een asielzoekershotel wilde worden.”

Wattuh? Meneer Kooijmans wilde er best asielzoekers stallen, maar dat feest ging niet door. Keizer Kooijmans wacht op de hoofdprijs van echte miljonairs. Oh ja, een Almkerkse ondernemer is zijn volgende klant. Hij wil er gaan wonen, met een B&B en een theetuin. Weer stront aan de knikker. De vraagprijs…

 

High tea Twan Huys met Bill, Hillary, Donald en Michelle

Foto’s Sjaak Groeneveld

Twan Huys opende het 24ste seizoen van het Woerkums Literair Café in de Teerkamer. Niet te geloven wat een spreker. Beyond beleave! Na twee uur file en een levensgevaarlijke rit over de Merwedebrug bedwelmde hij ‘de studenten’ met een gloedvol betoog. Niveautje Bill Clinton, maar dan zonder gegraai onder rokken. De anchorman van Nieuwsuur en College Tour ging uitgebreid in op de Amerikaanse verkiezingen. Een high tea met Bill, Hillary, Donald en Michelle. Van softporno naar hardporno. “Ik verwacht dat Hillary Clinton een uitstekende president zal worden. Klinisch narcist Donald Trump is niet achterlijk, maar een ramp voor de wereld, zoals Geert Mak opmerkte.”

De man uit Sevenum woont na een bliksemcarrière in Amsterdam, maar  heeft nog niks van zijn Limburgse jovialiteit verloren. Zijn directe verteltrant veroorzaakte deining en golfslag. Twan Huys signaleerde dat veel kiezers in de westelijke wereld, zich keren tegen het politieke establishment. “Bubbling under is er veel aan de hand. Nederland is rustiger dan Amerika, maar Rutte onderschat dat met zijn vage vergezichten. In Amerika is de onvrede scherper zichtbaar. Leidt het tot explosies? Maar muren werken niet. De Chinese Muur is nu een toeristische attractie, zoals kunstenaar Ai Weiwei tijdens College Tour opmerkte.” Tot slot kreeg Twan Huys van de met medailles omhangen Dokter Tinus de Golden Globe van Woudrichem voor zijn wijze van interviewen: direct en doorvragen.

PS Tsja, whisful thinking van Twan Huys. Oom Donald werd president.

Hoogste tijd voor een nieuw ideaal: de Altena Foundation

altena-business-001-2Het zakenblad Altena Business was zo verstandig om mij te interviewen. Ik moest zodoende weer eens gaan nadenken. Onderwerp van het interview was mijn fascinatie voor familiebedrijven. Ik heb tien jaar bij staalgigant De Vries Robbé gewerkt, vandaar. Voor de bestseller Streekgenoten ben ik bij heel wat familiebedrijven over de vloer geweest. Ik sprak met families waar de vijfde generatie aan het roer staat. Dat begon ooit met opa en een kruiwagen, opa met een transportfiets of opa met paard en wagen. Sommige familiebedrijven zijn uitgegroeid tot nationale allure. Voor de vuist weg noem ik er een paar: Arie Bouman Tuinplanten, De Waal Scheepstechniek, Kees Hoogendoorn & Co, E. van Wijk Logistics, Kwetters Eieren.

Natuurlijk sponsort het bedrijfsleven de voetbalclubs, het belangrijkste spelletje ter wereld. Natuurlijk komen de captains of industry elkaar tegen in de businesslounge van Kozakken Boys en Stedoco. Natuurlijk om elkaar toe te juichen. Maar als ze een beetje nadenken, stoppen ze vandaag met een speler vijf mille te betalen die nog geen pass over drie meter kan geven… Jammer genoeg kom ik de captains niet tegen bij een klassiek concert, niet bij een expositie, niet in het literair café. Ik zei in het zakenblad dat de 100 miljonairs van Altena hun geld beter in een foundation kunnen stoppen voor projecten in de buurt. Dat geeft écht betekenis aan het leven. Tien mille per jaar is genoeg, geachte Bill Gates in de polder. De rest kan alsnog naar de Bahama’s. Veel reacties!

Topadvocaat Esther Vroegh vertelde me het een goed idee te vinden. Met haar ga ik verder praten. Deze Altena Foundation kan als brandstof dienen voor de 20 visieprojecten van de nieuwe gemeente. Als tegenprestatie neem ik de weldoeners mee voor een slenterwandeling langs de rivier. Het beste medicijn tegen arrogantie en een burn-out. Het is de hoogste tijd voor een nieuw beschavingsideaal, schreef columnist Bas Heijne in NRC Handelsblad. Aan de slag rijke broeders en zusters…

Deze column stond zaterdag 8 oktober in AD Rivierenland. 

Proef met autovrije Hoogstraat? Groene spierballen gezocht…

In een van mijn columns voor AD Rivierenland maakte ik gewag van de autovrije Hoogstraat in Gorcum en de autovolle Hoogstraat in Wourkem. Een vesting is niet gebouwd voor auto’s, maar voor kruiwagens en paard en kar. Bij toeval kwam ik vestingnotabel Piet de Joode tegen. Hij vertelde een brief naar B en W te hebben gestuurd. Een ambulance op weg naar zijn broer kwam vast te zitten in het stadje. “Eigenlijk zou de vesting autoluw moeten worden. Een proef met een autovrije Hoogstraat in de zomer, waarom niet?”, zei hij.

Peter Baks. Foto Piet Hartman

Peter Baks. Foto Piet Hartman

Wethouder Paula Jorritsma schreef me dat uit onderzoek was gebleken dat de vestingbewoners het parkeerbeleid prima vinden en Paula dus ook. Gemakzucht en gebrek aan gevoel voor schoonheid, noem ik het. Krijgt de groene wethouder Paula Jorritsma al last van angstzweet bij een paar protesten? Goed bestuur is emotiemanagement. Tijdens de Kunstroute was het een verkeerschaos met de dikke bakken. De boa werkt ’s zondags niet anders had het bonnen geregend. Het is wachten op een dodelijk ongeluk. In de studio van Radio A-FM Altena Alternatief zat Peter Baks naast me. Hij is chef van de stadsgidsen en juichte het idee van Piet de Joode toe. Hoezo? “Ik noem de Hoogstraat de PC Hoogstraat, maar de auto’s rijden er de vouw uit je broek. Toeristen kunnen geen mooie foto’s maken, want het blik verpest de straat. Ik denk dat er intussen meer mensen zijn dan we denken die een autovrije Hoogstraat willen.” Paula Jorritsma heeft de hulp nodig van het verstandige vestingvolk. Te paard voor een proef!

PS Burgemeester Anne Hidalgo van Parijs wist 690 km autovrij te maken. De Hoogstraat is 300 meter.

Dit beeld vergeet ik niet

Mijn opa onthult de Zalmvisser van kunstenaar Ton Koops, geschonken door Theo Sandberg. Foto Ton Koops

Mijn opa onthult de Zalmvisser van kunstenaar Ton Koops, geschonken door de beroemde advocaat Theo Sandberg. Foto archief Ton Koops

Tijdens de beeldenstorm van 1566 hebben de protestanten alle beelden opgeruimd. Maar zie, vooral langs de rivieren staan er weer genoeg. De beelden herinneren vaak aan het verleden, aan het gezwoeg van onze voorvaderen. Het geploeter in de steenfabriek, de vissers die moeite hadden het hoofd boven water te houden, de schippers met een loon net genoeg om niet te verzuipen. Mijn opa Bart Hartman onthulde in 1978 het bronzen beeld de Zalmvisser – ik was erbij. Het staat op de Maaspunt in Woudrichem, gezicht naar Gorinchem, rug naar Slot Loevestein. Ik besloot tijdens de Kunstroute Woudrichem het standbeeld tot leven te wekken met een terugblik. Passanten schoven aan, luisterden, dankbare reacties.

Mijn opa leefde van 1886 tot 1985 en werd 99 jaar. Hij had een stevige gestalte, je kon echt op hem bouwen, en hij had weinig woorden nodig om tot de kern te komen. Toen opa en oma zeventig jaar getrouwd waren, was het groot feest in ’t Oude Raedthuys. Hofkapel Nooit Gedagt blies de alcoholdampen van de vloer. En wie stond daar in z’n eentje te dansen? Mijn opa. Zo wil ik oud worden, dacht ik geroerd… Dat beeld vergeet ik niet. Een mens moet een beetje geluk hebben, maar discipline kan geen kwaad. Hij droeg zomer en winter een wollen borstrok. Nooit ziek. Eigenlijk was opa een halve moslim met een visserspet. Voor het middageten nam hij twee borrels. Maximaal! ,,Ge mot het vléés in de pekel houwe,” zei hij tegen me. Natuurlijk aten ze minimaal één keer per week vis. Maar, ze aten ook elke week bruine bonen met uitgebakken spek. Opa dankte de Here en veegde zijn kin af met een zakdoek.

Hij wandelde tot op hoge leeftijd dagelijks naar de rivier. ,,Die motten ze met ’n paal dôôdslaon,’’ mompelden zijn stadgenoten. Hij stierf net voor de internetrevolutie. Zou hij met een mobieltje in de boot gezeten hebben? Moraal van het verhaal: opa en oma hadden weinig nodig om gelukkig te zijn. En anderen gelukkig te maken…

Deze column stond 17 september in AD Rivierenland.  

 

Zonnekoningen moeten zich bezinnen

Ab van Toor. directeur Meander. bij het zonnepanelenproject in Eethen. Foto: Hans Roest

Ap van Toor, directeur Meander. bij het geslaagde zonnepanelenproject in Eethen. Foto Hans Roest

Woonde chef Team NL Maurits Hendriks maar bij mij in de buurt. Die had de woningcorporatiebazen allang wegens wangedrag naar huis gestuurd. Ik doel op Peter van den Heuvel van Woonlinie, Ap van Toor van Woonservice Meander en Kees Biesheuvel van Land van Altena. Toen minister Plasterk in 2011 de salarissen van de topbestuurders in de (semi-)publieke sector onthulde, schrok iedereen zich wild. De Balkenendenorm bedroeg 193.000 euro. Veel zelfbenoemde zonnekoningen drukten jaarlijks dik 200.000 euro achterover. Hadden de topbestuurders dan iets bovenmenselijks gepresteerd? Nou nee, het was een ordinaire graaiersclub. Peter van den Heuvel incasseerde 242.000 euro, de tweehoofdige directie van Meander totaal 320.000 euro en Kees Biesheuvel 134.000 euro. De raad van commissarissen had moeten blaffen. Maar zodra het woord waakhond valt, worden we in de maling genomen. Echte waakhonden komen voor in de griezelverhalen van Roald Dahl. Commissarissen zijn meestal oude mannen die de directie en elkaar de hand boven het hoofd houden. Gemeenschapsgeld verkwisten, dat doen ze.

Het retescherpe Brabants Dagblad stelde een onderzoek in naar de stand van zaken. Houden onze zonnekoningen zich aan de Wet Normering Topinkomens? Peter van den Heuvel verdient nu 191.000 euro. Dat mag, maar het moet 130.600 euro worden per 2021 voor het beheer van 4200 huizen. Ap van Toor en Meander (2200 huizen) staan onder financieel toezicht. Hij moet terug van 168.000 naar 103.900 euro. Meander bouwt tot en met 2018 géén huis meer… Koning Kees Biesheuvel levert in tot 93.000 euro, voor 1000 huizen een riante beloning.

Deze toppers verdienen echt geen medaille. Wonen ze met hun architecten nog onder een steen? ZONgericht en energieneutraal bouwen kom ik nergens tegen. In Aalburg liggen op drie (!) van de 100 huizen zonnepanelen. In Werkendam en Gorinchem gaat het iets beter. Volgens een onderzoek van het Reformatorisch Dagblad maken SGP-stemmers zich weinig zorgen over vervuiling en klimaatverandering. Ze geloven in een nieuwe hemel en een nieuwe aarde door alleen maar te bidden…

Deze column stond zaterdag 13 augustus in AD Rivierenland.